Cup-a-soup

In mijn vademecum ‘Gezin en gezondheid’ staat een mooi plaatje van een lezende jongen met daaronder de tekst ‘goede boeken bouwen het karakter op van de jeugd’. ‘Gezin en gezondheid’ is een boek uit de jaren vijftig met een opzichtige christelijke ondertoon. Als ik die wegdenk, word ik heel gelukkig van de plaatjes van de gezonde ‘moeders der natie’, de ‘kennis vergarende’ studenten en de ‘geleerden in laboratoria’ die de volksgezondheid in dit prachtwerk uitbeelden. De Volkskrant citeert vanochtend M. Februari die op het boekenbal een praatje heeft gehouden:

‘Februari brak juist een lans voor het recht om niet te hoeven lezen als je jong bent (…) Niet met macht, maar met gezag moeten jonge lezers veroverd worden’

Ik was er niet bij. Maar ik hoor het haar zeggen. Ik lees de zaterdagkrant soms vrij oppervlakkig, maar voor M.F. ga ik altijd even zitten. Februari is iemand wier gezag ik vrijwel klakkeloos accepteer. Ook nu weer. Het literatuuronderwijs is vaak een raar, heilloos circus. Je moet jongeren niet dwingen ‘De Avonden’ te lezen en te waarderen. Je moet ze alleen wel duidelijk maken dat de werkelijkheid groter is dan het hokje waar Microsoft, TMF en Dolce & Gabbana e tutti quanti ze hebben opgesloten. En dat literatuur (lees: lezen) een van de middelen is om achter de muren van dat hokje te kijken. En dat de wrede en grimmige waarheid zich niet altijd laat vangen in 260 lettertekens of minder. Een lijst met 25 boeken vol gemurmel over de relatieproblemen en weltschmertz van vieze oude mensen boven de dertig is misschien niet het aangewezen middel om de jonge lezer uit z’n hok te jagen. Maar uiteindelijk moet de veelgeprezen mondigheid van de jonge generatie wel ergens een inhoudelijk anker hebben. Non-fictie en goede jeugdliteratuur lijken mij daartoe de aangewezen middelen. Weg met de borstkloppers die ‘op hun 14e Nabokov lazen’ en weg met de sukkels die het op hun 44ste nog steeds niet hebben gedaan.