Cup-a-soup

Je gaf iemand een keer een knal voor z’n kanis, iemand die er nota benen nogal om had gevraagd, en het leek gedaan met je kansen op een verzoenlijk bestaan. Dan kon je met behoudsel van je uitkering nog op z’n hoogstens oppasser worden bij het pierenbadje. De plee schoonmaken waar gajes van vier overheen te zeiken stond, de ouders met d’r dikke melik d’r pats bovenop. En niks te blowen, anders had je die schijtmajoor van de reclassering op je nek. En van de ijsverkoop die ze oogluidend toestompten werd Teunes ook niet rijk. Ene grote pisbak van natte ellende was het. En voor wat? De troel die d’r maagdelijkheid hij op de eerlijke blote vuist had gedacht te bewaren, die hoer van twee uro-stuivers lag nu met d’r kut op de camping. Zestien maanden en nog geen SMS-je, geen persoonlijkheidje of op z’n minstens een slof peuken. Ze moesten niet denken dat hij nog es voor een wijf door het vuur zou gaan. Maar uit principe was-t-ie gek met kinderen. Teunes was er zo een die liever in z’n voor- dan in z’n achteruit keek. En bij de reclassering zagen ze zekers wel groeimogelijkheden. Een kinderdagverblijf, de spinazieacademie d’r achteraan. Ze moesten niet over z’n frisgedweilde vloer pissen, maar in de grond was-ie gek op dat kleine schorem. Plus dattie wist hoe je ze aan moest pakken. Hadtie van z’n moeder.

Ik kreeg per mail een geestig filmpje. De coyote verkeert in een identiteitscrisis nu het hem eindelijk gelukt is roadrunner te pletten onder een overhangende rots. Hij probeert het als ober in een all American diner, maar daar gaat – zoals we van hem gewend zijn – alles mis. Als zijn klanten hem daarop aanspreken, smijt hij zijn dienblad op de grond en roept: ‘I’m sorry, it’s this fucking identity crisis I’m going through right now. I can’t think straight, you don’t know what it’s like.’ Afijn, kijkt u zelf maar. Ik zou er niet opgekomen zijn dat filmpje hier te plaatsen, als mijn eigen identiteit niet ook aan het wapperen zou zijn geslagen door twee recente gebeurtenissen. Trouwe lezers weten waarover ik het heb: ik heb na twee jaar wachten mijn parkeervergunning gekregen. Ik mag nu voor mijn eigen deur parkeren! Voor mensen die niet in de Randstad wonen is dat waarschijnlijk net zoiets als een vergunning om het met je eigen vrouw (m/v) te doen. Toestemming van gemeentewege om in je eigen tuin adem te halen. Het stadsdeel studeert nog op de juridische haalbaarheid van zulke vergunningen. Ondertussen voel ik me gelijk de coyote in het filmpje. Daarbij verwijten de boven mij geplaatste literaire autoriteiten (in de persoon van meneer Peppe van literatuurlog) mij ook nog eens dat ik mij wentel in het gelijk van de zijlijner. Ik neem niet deel aan het debat, maar beperk me tot het geven van commentaar, luidt de aanklacht. Die aanklacht neem ik (Romeinen 13:1) natuurlijk serieus. Hij confronteert me wreed met mijn grote gebrek. Ik heb te weinig overtuiging om me geloofwaardig in literaire debatten te kunnen storten. Ja, over het vergunningenbeleid van het stadsdeel Oud-West. En over dat wat hier te lande voor literaire stijl versleten wordt. Maar stijl is, schrijft meneer Peppe, ‘voor woordkakkers’. Het dienblad trilt in mijn handen. Wat unbidan wi nu?

(De ‘discussie’ staat in de comments onder ‘een goed jaar voor necrologen’)

Ik heb twee necrologieën gelezen mbt de dood van Michael Zeeman. Allebei uit onverdachte hoek. Collega Arjan Peters schrijft een net, misschien wel liefdevol doodsbericht. Marc Reugebrink (Goor, 1960) schildert een nuchter en kritisch portret . Ik durf de voorspelling wel aan dat er in de loop van de dag nog wel wat vitae binnendruppelen van mensen die hem min of meer hebben gekend. De dood van een (verre) collega is een rijke bron voor bloggers en stukjespoepers. En 2009 was een rijk jaar. Martin Bril, Simon Vinkenoog, Sonja Prins, John Updike, James Purdy, Fritzi Harmsen van Beek, Kick Stokhuyzen. Ik vind het interessant te weten wat publizisten drijft tot die voorspelbare tsunami van herinneringen en beschouwingen nav de dood van een schrijver of dichter. Was will der Nekrolog? In het slechtste en meest voorkomende geval eigent de necroloog zich een deel van de roem van de overledene toe. (Vrienden van Theo, noemen wij dat hier thuis.) In het beste geval: eerbetoon. Iets waarvoor wij laaglanders iha geen bijzonder talent hebben. Als je nog leeft moffelen ze je onder het maaiveld, als je doodgaat tillen ze je er ver bovenuit. Je kunt van alles vinden van Zeeman (wat ik ook met overgave heb gedaan) maar de enkeling die hij op handen droeg, hoefde niet eerst dood, alvorens hij hem de lucht in schreef.

Rest nog de vraag: gaan er nou zoveel meer grootheden dood, of valt het me gewoon meer op, omdat ik zelf ouder word?

parkeervergunning

De buurman heeft zijn parkeervergunning
De mijne lijkt nog slechts een zaak van
weinig tijd, ik sta op de wachtlijst drie
We zijn van ver gekomen, de buurman en ik:
Deze winter nog, zweefden wij samen rond de honderd
en tachtig. Altijd wat te praten
Vandaag trof ik hem, bezitter van een parkeervergunning,
Zittend op een bank, zijn arm speels en vol vertoon
Van zelfvertrouwen om zijn vrouw geslagen
(Eenzaamheid is niet zo’n ramp, als je haar
- de eenzaamheid bedoel ik - maar met iemand delen kan)
De man van de afdeling vergunningen spreekt in mijn geval
Van dagen eerder dan van weken. ‘Bel anders donderdag nog even’.
Vriendelijke man, maar ik voel dat ook dit contact geen blijvertje is.
Waar moet ik straks met mijn verontwaardiging heen?
Wat doe ik met mijn verbittering en wat met mijn gemeentehoon?
De buurman gevoelloos intussen parkeert zijn Volvo Station voor mijn deur.
Zelf rij ik Toyota. Weinig garagebezoek, een roestvrije rots
Van Japanse technische almacht.
Straks mag ook ik hem voor mijn huis parkeren.
Jammer ergens. Gemis in finishzicht zo onbeduidend
Ik reikhals naar nieuwe onmogelijkheden

Een leuk stukkie in de V’krant over Adriana Iliescu (71), tot 2006 de oudste moeder ter wereld. Bij de foto moest ik denken aan Woody Allens grap: ‘Darling, you don’t look a day over seventy.’ Er staat een ingewikkelde zin in die mij intrigeert: ‘Gelukkig de mens die God zijn zonden heeft vergeven’. Na twee keer lezen had ik hem, maar ik ben blij dat deze niet in mijn tentamen syntaxis II zat.

We zijn in Artis. Op de muur van het insectarium staat een citaat van Leopold: (uit het hoofd) ‘Sinds ik in Artis kom, begrijp ik de menschen zooveel beter’. Mijn zoontje (8) valt over de ‘ch’ in menschen en de dubbele o in zooveel. Die dubbele o is een woordspeling, begrijpt hij. Zoo had Leopold het niet bedoeld, denk ik. Maar Artis mag hem gebruiken in ruil voor een box met Pokemon-DVD’s, of een jaarabonnement en de nieuwe Klonoa voor de Wii. Artis ZOOveel leuker!

Ik wil weten hoe je proost zegt in het Servo-Kroatisch – zoals volgens mij de taal heet die in dit deel van voormalig Joegoslavië wordt gesproken. ‘Proost’ is een woord dat is uitgevonden als glijmiddel voor de internationale broederschap van drinkende volkeren. Het heeft me nooit in de steek gelaten. Maar V. is woedend. ‘Ik spreek geen Servisch,’ briest hij, ‘Ik ben Bosniër hoe kun je me vergelijken met die fascisten en genocidalen?’ En voor de zoveelste keer krijg ik voor mijn voeten geworpen dat ik erin heb toegestemd dat de Servische F’jes en G’tjes geen visum meer nodig hebben om de EU binnen te komen. ‘Moordenaars! Karadžić en Mladić mogen vrij reizen, terwijl wij in een getto zitten opgesloten.’

Eerder heb ik het met S. die als 17-jarige hals over kop Sarajevo moest ontvluchten al over Srebrenica gehad. Haar houding is een stuk gelatener en minder op de man gespeeld. ‘Als je iets een safe zone noemt, moet je de veiligheid van mensen garanderen. Dat is wat ‘safe’ betekent.’ Ik bevind me in een voor mij nieuwe positie. Hier in Sarajevo ben ik zomaar medeplichtig aan de dood van 8000 mensen. Geen prettig gevoel. Ik kan me wel verdedigen, maar dat lijkt me ongepast. Bovendien: wat moet ik zeggen? Dat ik het niet wist? Dat Karadžić niet echt vrij is om te reizen? Dat is wel de waarheid, maar ik begrijp dat V. en S. daar niets voor kopen. ‘Politiek,’ zeg ik maar, de handen omgekeerd ten hemel. V. knikt berustend. ‘Zum wohl,’ zegt hij afwezig en zet de plastic fles Slivovitsj nog maar eens aan de mond.

Ik ben een laatbloeier. Vroeger las ik de krant en dacht, dwars tegen de adviezen van mijn leraren en opvoeders in: ze zullen het wel weten daar bij de Volkskrant. Tegenwoordig werkt het morele gezag dat het anonieme ‘commentaar’ (wie schrijft dat? Piet Broer zelf? Vanuit welke autoriteit?) probeert uit te stralen me nogal op de zenuwen. Zo’n zin als deze: ‘het is niet aan de politiek oudere wensmoeders de kans op kinderen te ontzeggen wanneer de medische mogelijkheden er zijn en zolang zij zelf de kosten dragen’. Spreek die zin nog eens uit, maar begin nu met ‘het is naar onze mening niet aan de politiek …’. Dat veronderstelt dat er meer meningen zijn. Toch sympathieker.

De laatbloeier denkt er ondertussen het zijne van. In de eerste instantie al, omdat hij graag wil dat de politiek de burger het snijden op willekeurige voorbijgangers blijft ontzeggen, ook al zijn de medische mogelijkheden er en draagt de burger zelf de kosten van de gebruikte instrumenten. Laat mij u (zonder aankoopverplichting) nog even een kleine kwestie voorleggen. Het gaat nog steeds over de diepvriesbaby’s en de vraag is: heeft u al een artikel of commentaar gelezen waarin de kwestie vanuit de Iglo-baby zelf wordt bekeken? Een kind van 50-jarige ouders (Abraham, Sarah en een Twentse krentenmik in 1 bestelling. De bakker draait overuren) groeit op met aftakelende ouders, zeer waarschijnlijk zonder grootouders, en vanaf zijn 15^e verblijven zijn ouders in het kader van ‘het grote genieten’ van maart tot en met oktober in Spanje of Zuid-Frankrijk. Vanaf de puberteit eindigt een potje stoeien met papa (die dat ook zoveel mogelijk zal proberen af te houden) in een gegarandeerde kunstheup. Niet erg, zolang paps maar zelf de medische kosten draagt. Boven de vijftig neemt de kans op sterfte van (een van) beide ouders flink toe. Acceptable loss? De laatbloeier vindt van niet. Zo’n verlies zou in zijn ogen alleen acceptabel zijn als het een doel diende dat de particuliere wensen van de vroeg 21ste eeuwse rupsjes-nooit-genoeg oversteeg.

Ook nog zoiets. Je moet kiezen tussen kind en carrière. Door in te zetten op een carrière (whatever that may be) geef je je kind bij geboorte al een eerste fijne boodschap mee. Schattig hoor, die sokjes. En leuk hoor, die bug-a-boo. Maar papa en mama vinden hun werk bij een bureau dat reclame maakt voor kindersokjes en kekke kinderbolides toch net even iets belangrijker. En jij profiteert er fijn van mee, want jij krijgt de duurste kindersokjes die je voor geld kunt kopen. En als je straks zeventien bent, hebben we ’s winters alle tijd voor elkaar. Dan gooien we de rollators achterin en gaan we leuk wandelingen maken. Tegen die tijd zijn alle bossen en duinen rolstoelvriendelijk en kunnen we hele dagen koffie drinken bij McDonalds. Wij betalen. We krijgen toch korting met onze 65+ pasjes.

De laatbloeier heeft zelf ook kinderen. Gekregen tussen zijn 36ste en zijn 38ste. Je bent een laatbloeier of niet.

Mooie populistische kop in NRC gisteren: ‘Van taallessen word je beter in taal. Tsjonge’

Je hebt de neiging te knikken, diep instemmend te brommen en het onderhangende stuk niet meer te lezen. Maar ergens in het hoofd van de voormalig leraar Nederlands spookt nog een zwart boek met oranje belettering. Moedertaaldidactiek. (Hoe heette het ook alweer?) En het begrip ‘normaal communicatieve situatie’. Het was in Groningen, het was in 1988 en we kregen er een gratis inleiding in neurolinguistisch programmeren bij. The horror! 12 jaar later gaf ik om den brode les aan de Pabo in Amsterdam. Daar kwam ik terecht in een surrealistische applauscultuur. Elke student (18+) die uit het hoofd de inhoud van ‘Welterusten grote beer’ (3+, voelt u de subtiele dicrepantie?) kon navertellen, werd door zijn medestudenten getracteerd op een daverend applaus. Ik kreeg toen al een beetje het gevoel dat er iets niet helemaal goed zat. Kindertjes met een Havo-diploma die letterlijk nooit, nee nooit, hadden gehoord dat er zoiets bestond als een werkwoord. Een resultatieve werkwoordsbepaling, of een accusativus cum infinitivo, soit. Maar een werkwoord? Als mijn berekeningen kloppen, staan deze kleine Einsteins nu alweer een jaar of vier voor de klas.  Yvonne Killian, de auteur van het stuk over het nut van taallessen, is lerares wiskunde. Ik zou haar graag het geestige bulkmailtje sturen dat ik eerder dit jaar kreeg mbt tot haar vak. 1 citaat: 5. Teaching Maths In 2009

“A logger cuts down a beautiful forest because he is totally selfish and inconsiderate and cares nothing for the habitat of animals or the preservation of our woodlands.
He does this so he can make a profit of £200. What do you think of this way of making a living?
Topic for class participation after answering the question: How did the birds and squirrels feel as the logger cut down their homes? (There are no wrong answers.

If you are upset about the plight of the animals in question counselling will be available)”

Mijn punt: taallessen zijn heel nuttig, dat valt nauwelijks te ontkennen. Maar het is wel prettig als ze gegeven worden door iemand die de kennis, de vaardigheden en de goede wil heeft om kennis en vaardigheden op het gebied van taal (en letterkunde) te vergroten. Zoniet, ‘welterusten kleine beer’.

knevelarij

Altijd wat nieuws op het Surinameplein. De ene week wordt er, ter nagedachtenis van de slaven die in Suriname het leven lieten, gebarbecued in de schaduw van het slavernijmonument, een week later treffen we er een onmiskenbaar socialistisch citaat van Floor Wibaut aan. Ik zou als socialist of nakomeling van een Surinaamse slaaf niet gelukkig zijn met de gekozen plek. Der Amsterdamse pleinen onaanzienlijkst lijkt het Surinameplein eigenlijk het meest geschikt voor een monument voor nodeloos van de trap gevallenen. De commissie die zich daarmee bezighoudt, studeert nu op de mogelijkheid het herdenkingsbeeld (een omgevallen keukentrapje door vier vazen geflankeerd) op het Belgiëplein in Nieuw Sloten te plaatsen. Onderzocht wordt nog of dat niet gevoelig ligt bij nakomelingen van de deelnemers aan de tiendaagse veldtocht. Dat allemaal uiterst terzijde. Ik moest even kijken wat knevelarij nou precies was en met het woordenboek wijdopen, kon ik ook meteen even zien waar dat ‘voortbrenging’ nou precies op slaat.

Knevelarij
afpersing van geld of goed door machtsmisbruik

Voortbrenging
het voortbrengen, m.n. het produceren

Mij is het duidelijk. Maar als het waar is, wat hier door de gemeente Amsterdam in nauwe samenwerking met de vormgevers van de Jong zo luid over het plein wordt gescandeerd, dan leven we op een bar continent , lieve, lieve lezers. En dat is nog lang niet alles. Want ‘de man die op het gebied van volkshuisvesting en stedenbouw zo veel voor Amsterdam heeft betekend’ (zie ook http://www.150jaarwibaut.nl/programma-bouwborden.xhtml) grossierde in one-liners met eeuwigheidswaarde. En daar wil ik niets op afdingen, want dat was in die tijd heel gewoon. In de internationale, een lied dat mij aan het hart ligt en dat ik jl zaterdag nog (zonder geheven vuist) heb gezongen, bijvoorbeeld staan de regels ’slaaf geboornen ontwaakt, ontwaakt’. Daar heb ik me - in figoerlijke zin - nog wel oprecht door aangesproken gevoeld. Wat mij bezighoudt is de vraag: wie heeft op welke plek het beslissende knikje gegeven. Wie dacht dat het roodgroene bolwerk aan de Amstel nog wel een mespuntje ouderwetse, onversneden  socialistische spiertaal kon gebruiken? En met welk doel? Het verheffen van de massa? Het - zoals dat in die kringen heet - emanciperen van, van van? Van wie? De arbeider? Welke dan? Wijs mij waar hij woont en ik kraai morgenochtend nog voor zijn huis het morgenrood. Een vraag nog: zou die De Jong dat bouwbord nou echt helemaal gratis hebben ontworpen? Of zou hij er stiekem toch een beetje winst mee hebben bejaagd. En wie is dan het slachtoffer van zijn knevelarij? Zou hij daar ook maar een seconde bij stil hebben gestaan?

k ben niet dol op pitbulls, maar ik wilde niet moeilijk doen tegenover de mensen met wie we ons huis voor de vakantie hebben geruild. Ik hoop dat Brutus de stapels boeken naast mijn bed ongemoeid laat en dat de buren ons na afloop nog zullen groeten. In de lege kennel waarheen wij thans vertrekken is de 20ste eeuw nog niet uitgebroken. Weinig cup-a-soup dus de komende weken. Dan moet u het zelf doen. Begin vandaag met Kader Abdolah die een ontroerend loflied heeft geschreven op Michael Jackson. Daar staan weer een zinnen in! o, o, oh! Verder is de les in retorica van Groenlinks senator Petra Strik leerzaam en lezenswaardig: ‘E-mails zijn doorgaans niet zo nauwkeurig opgesteld, en ook nooit om te dienen als opsporingsmateriaal’. Prachtig! Ik wil de Harry de Neus nog wel eens ontmoeten die zijn e-mails WEL als opsporingsmateriaal bedoelt. Een modelcrimineel, damesheren. De hond blaft, mijn kinderen jengelen. Ik wens u alles wat u mij wenst.

Als Geert W. zich ooit in de buurt waar ik woon zou durven wagen (ik zou het hem niet aanraden), en door de ruiten een steelse blik op mijn boekenkast zou werpen, zou vanaf de straat tevreden gemompel in zacht Limburgse tongval klinken. Een Japanner, wat (blanke) Zuid-Afrikanen, 1 Marokkaan (die niet in Nederland woont), veel Amerikanen, een paar handen vol Duitsers en Engelsen, 1 gelijkgestemde Fransman, een Noor, een nest Russen en veel blanke Nederlanders. Eigen taal eerst. Ik ben er niet perse trots op, maar ik kom er uit mezelf niet op Turkse, Egyptische , Nigeriaanse of Iraanse schrijvers te kopen of te lezen. Als iemand me een boek cadeau doet van Mohamed Choukri (de bedoelde Marokkaan) raak ik overstuur van de schoonheid van de (in het Engels vertaalde) roman. Maar ik denk daarna niet meteen: nu ga ik eens onbekrompen buiten de westers culturele pot pissen. Vandaag werd ik weer eens ruw geconfronteerd met het gemis dat daar het onvermijdelijke gevolg van is. Ben Okri, nooit iets van gelezen - mijn eerlijkheid zij geprezen - wordt besproken door Hans Bouman. Okri heeft dertien stoku’s geschreven (Stoku is een samentrekking van short story en haiku, een ZKV met internationale allure, zou je kunnen zeggen). Bouman citeert:

‘Now all we can do is wait,’ Old Woman said. ‘Yes,’ ‘And the boredom?’ Oh, that. Let’s enjoy that as well.’ Ah, yes. Yes to all that.’ ‘Yes to everything.’ ‘And to nothing’.

Gelukkig is het over drie kwartier vakantie. Tijd om te lezen. Misschien gaan we nog even weg. Niet naar Nigeria. Dat dan weer niet.

Komt een vrouw bij de kassa van boekhandel H. te A. (ook voor pepermuntjes met de kop van Sigmund Freud en old school wekkerradio’s). Met een plofje legt ze Tirza op de toonbank. Ik heb de zomer in mijn kop. ‘Zo,’ zeg ik, ’somber boek voor zo’n mooie dag als vandaag.’ ‘O,’ zegt de vrouw, ‘dat moet ik niet hebben’ Ze draait zich abrupt om en legt het boek terug op de nice price-stapel. (Sorry Arnon). ‘Ja maar,’ roep ik, ‘je laat wel zien dat je goeie smaak hebt.’ Mijn ene zoon rukt aan mijn kleurige bermuda, de ander grijpt me bij mijn tanktopje. Ze schamen zich voor me en willen snel naar buiten. Maar de ogen van de vrouw schreeuwen om literair advies. Ik kan nu niet zomaar weggaan.  ’Heb je nog een andere tip,’ vraagt ze. ‘Is het voor een man of een vrouw? vraag ik. Het is voor een man. ‘J. Kessels, the novel,’ zeg ik. Mijn stem klinkt overtuigend, al zeg ik het zelf, de toon van een medisch specialist. Wie de schrijver is? Thomese, met th. De kassamevrouw overhandigt me mijn tasje met boeken. De trekkracht van mijn zoons beloopt een halve PK. De vrouw komt terug. ‘Ik kan het niet vinden. Misschien is het nog niet vertaald.’ ‘Jawel!’ roepen het kassamens en ik in koor, ‘Bij de T. Thomese, met th.’ Ze komt me tegemoet. ‘Nee,’ zegt ze, ‘dat is niks. Te licht.’ ‘Caesarion,’ probeer ik nog eens, van Tommy Wieringa. Tommy gewoon met een T.’ Heel goed besproken. Ze pakt Joe Speedboot van de stapel, aarzelend. Mijn zoons duwen met door de aircomuur. We staan weer buiten. ‘Wie lust er een ijsje?’ vraag ik.

suggestief

bijv. naamw.
‹Fr. suggestif
1 suggestie inhoudend, door middel van suggestie (2) werkend
suggestieve invloed
een suggestieve vraag
vraag die een bepaald antwoord suggereert
een patiënt suggestief behandelen
a (in zwakkere opvatting) beelden oproepend
een suggestieve stijl
zijn beschrijvingen zijn zeer suggestief
2 door suggestie veroorzaakt
de suggestieve slaap noemt men hypnose
3 vatbaar voor suggestie
suggestieve personen