Cup-a-soup

De broodjes in de nachttrein tellen niet mee. En de koffie tussen Genua en La Spezia dus eigenlijk ook niet. Die koffie wordt echter verkocht als caffè en daarmee zijn we terechtgekomen in de  thematische wereld van ‘Italiaans eten en drinken’. Het smaakt naar koffie (zoals bananenschuimpjes naar bananen smaken). En de temperatuur is die waar we op hopen als we straks bij La Spezia met opgerolde pijpen de zee instappen. ‘Dat is dan drie euro,’ zegt de man met het karretje. Italië voor beginners: altijd eerst vragen wat iets kost. Ik ben geen beginner meer, maar een ruime dag en veel telefoongesprekken met het autoverhuurbedrijf later maken we weer dezelfde fout: in Ristorante La Polverara in Pineta. ‘Italiaans eten en drinken’ ligt op tafel. We weten dus wel wát we bestellen: tagliatelle met ragù (il ragù alla bolognese e fatto con carne tritata), ravioli ai funghi en salsiccia (la salsiccia si mangia con la polenta o nel risotto). Vier bordjes pasta, een bordje gesneden (tagliato) rundvlees met rozemarijn en vier saucijsje van slagerij De Wit, begleid door een soepele prikwijn (zoete herinneringen aan mijn eerste pizza in de Groningse peperstraat), ongespecificeerde rekening: 78 Euro. Wat er met dat autoverhuurbedrijf was? Dat bestond niet meer. ‘Het loonde niet meer de moeite,’vertelde de vriendelijke buurman. Dat wij het wel handig hadden gevonden om daarvan op de hoogte te zijn: begreep de buurman wel. De vervangende auto kon ik een dag later tachtig kilometer verderop ophalen. Terug in La Spezia zag ik een zwart-rood geverfd bord met ’sexy club Amsterdam erop’. ’s Lands wijs, ’s lands eer.

De PR-afdeling van Van Dale was zo vriendelijk ons ‘Jouw 1000 belangrijkste woorden, Italiaans, eten en drinken’ toe te sturen.  Die gaan wij testen op veiligheid, duurzaamheid, regenbestendigheid en snelheid. En op praktische bruikbaarheid. In Italië. Kleine culinese bijzonderheden. Elke dag een, aan de hand van nevenstaand boek. Dat is de bedoeling. Het kan zijn dat in ons bergdorp geen internetverbinding is. Dan duurt het wat langer voor u de minestrone geserveerd krijgt. Of de zuppa. Ik weet het verschil niet nu nog niet.

De meeste mensen wouen dokter worden, ruimtevaarder, kunstschilder of profvoetballer. Hoe hoger ze het zochten, hoe beter hun excuus om halverwege van plan te wisselen en uiteindelijk rijinstructeur, beroepsmilitair of iets op de afdeling brood en banket van Albert Heijn te worden. Als je dromen te dicht bij je talenten lagen, keken ze je erop aan als je ze niet waarmaakte. Constant heeft daar allemaal nooit bij stilgestaan. Toen hij zes was wilde hij orgelman worden. Van het hoongelach van de anderen heeft hij zich nooit wat aangetrokken. Hij wist wat hij waard was en kocht nog voor zijn vijfentwintigste zijn eerste draaiorgel. Gewoon Hollands repertoire. Zo nu en dan een moppie rock ’n roll. Alleen het meisje uit de klas dat dokter wilde worden, was dat uiteindelijk ook geworden. Toen de school 25 jaar bestond hebben ze elkaar wel gegroet, maar verder niet gesproken.

De dochter van vriendin I. was jarig en wij gaven haar een zak knikkers. I. is opgegroeid in Samara, 1000 km ten oosten van Moskou. Ze slaakte een kreet van verrukking over die zak met glazen bolletjes: ‘Beautiful! What do you do with it?’ Dezelfde opgewekte verbazing voelde ik toen ik vanochtend in de linkerbenedenhoek op pag. 3 van de Volkskrant boven een advertentie zg staan: ‘800m² voor creatief talent.’ Ik ben zelf nogal klein behuisd en mijn jongste zoon kan aardig tekenen en zingen; daar lagen kansen! Ik begon geinteresseerd te lezen: ‘Het silhouet van Groningen is er een van intellect’. Het was nog vroeg. Ik las hem nog eens: ‘Het silhouet van Groningen is er een van intellect.’ Ik ben in Groningen ‘opgeleid’, ik heb er mijn rijbewijs gehaald, mijn eerste grote liefde gevonden. Maar in de dertien jaar dat ik er woonde heb ik nooit gezien dat de stad een intellectueel silhouet had. Dat moet van erna zijn. Ik kijk wat beter naar de afbeelding. Ik herken het station, die hoge toren (kom hoe heet-ie ook al weer) met dat groene toefje erop, het Stadhuis en het Gasuniegebouw. Op de voorgrond staat iets dat eruit ziet alsof het op het punt staat het Starship Enterprise aan te vallen.* Beautiful! What do you do with it? Het zou me niet verbazen als het reclamebureau dat tekent voor de slogan ‘city of talent’ kantoor houdt in die 800m² voor creatief talent. Of er tegenover, want wat is inspirerender dan te werken met uitzicht op een silhouet van intellect? Hoeveel zou de tekstschrijver nou schrijven voor zo’n ingeving? (Ineens had hij het: silhouet van intellect. Natuurlijk! Silhouet! Intellect! De beste ideeën kwamen ’s ochtends onder de douche. Een nieuwe dag in the city of talents! Vanavond maar eens lekker duur uit eten.)

(Grap gejat uit een ouwe aflevering van Friends, waarin Ross de eerste echo van zijn zoontje onder ogen krijgt)

Als de mammoetwet er niet was geweest, was Hilde misschien wel strijkster geworden, net als haar moeder. Ze herinnert zich nog goed hoe ze als klein meisje de wereld van geuren en geluiden betrad, waar haar moeder kreukels en vouwen uit herenoverhemden en -pantalons streek. Geestdodend werk, zou je zeggen, maar de dames zongen erbij en er werd veel gelachen. Dat kun je van Hildes huidige werkkring niet zeggen. Na een studie in de niet- Westerse antropologie (met jarenlang verblijf in Guatemala) werkt ze nu als teamleidster Spaanstalige markten bij een call-center in Zoetermeer. De task-force die ze aanstuurt, voert met name enquêtes uit op het gebied van industriële rubberwaren. Ze spreekt vrijwel accentloos Spaans en voor wie erom vraagt, zet ze de piramide van Maslow nog altijd zonder haperen op papier: lichamelijke behoeften beneden, zelfontplooiing bovenin. Helemaal te bewijzen valt zoiets niet, maar ze denkt dat haar moeder uiteindelijk gelukkiger was, toen ze zo oud was als Hilde nu.

Een paar jaar geleden stapte Martin Bril over van het Parool naar de Volkskrant. In de stad hingen overal pesterige affiches met in wazige letters ‘Bril kwijt?” erop. Geestig. De suggestie dat je de wereld door de ogen van Bril scherper zag. Ik zou zeggen: hang die affiches maar weer terug. De wazigheid verliest zijn betekenis niet. Door betraande ogen zie je ook niet scherp.

Bril kwijt. Dat wordt even wennen. Ik zou zelf de rechterbenedenhoek een poosje leeglaten. Gewoon helemaal leeg.

Meedoen is belangrijker dan winnen. En omdat ik Jeroen Brouwers niet ben, vind ik die 10.000 Euro aanlokkelijk genoeg voor deelname aan de Turing Poetry Contest. Die ik natuurlijk niet ga winnen. Want ik win nooit wat. Nou ja, nooit iets waar je harder mee kan dan 15 km/u, of waar je zorgeloos een maand van naar Kreta kunt. (Of een minuut gratis winkelen, daar droom ik mijn hele leven al van.) Maar sinds mijn reserve-goeroe heeft gezegd dat hij een zanger in mij ziet, heb ik het gevoel dat ik alles kan. Waar zijn de bergen van de horizon? Nou? Nou? Nou? Ik ga meedoen. Maar je zal zien dat mijn doorwrochte vers met verwijzingen van T.S. Eliot tot Kloos, Claus en Pinocchio, luchtig getoonzet met vertoon van repertoirekennis en techniek maar wel met schorre stem gezongen, dat dat prachtgedicht het moet afleggen tegen de strofes van een Middelburgse soepjurk met een loopneus en een bad hair-decade. De Zeeuwse Susan Boyle, zeg maar. Dat is mijn voorspelling. Iedereen wordt uitgenodigd, the usual suspects leunen zelfverzekerd achterover in het rode pluche van Tuschinsky. Bart AM Droog doet ergens iets met een laptop. (Een manifest, zo zal later blijken, waarin staat dat de uitkomst doorgestoken kaart is.) Een poetry-slammer roept net iets te hard dat hij de prijs zal weigeren. Een andere slammer roept (op rijm, wat op zich heel knap is) dat-ie een mongool is, en geen werk in moet zenden als-ie de prijs niet wil. Ingmar Heytze rekent uit dat hij voor dat geld 10 x 1000 fleurs kan kopen. En Hagar Peeters distantieert zich overal van. Dan aanzwellende muziek en een zoeklicht dat stilhoudt op de grijze krullenbos uit Middelburg. Dit moet een grap zijn! Maar nee: dit is de poëzie in haar naaktste gedaante: een heks met een horrelvoet. Maar hoor! Zo is nog nooit gezongen. Onzeker maar steeds luider applaus.

Het geld komt trouwens van de oprichter van TomTom. Daar word je stil van. Zo’n Pieter Geelen heeft bij geboorte de opdracht meegekregen: jij gaat de mensen de weg wijzen. Eerst naar Jipsingboertange, dan naar de poëzie. Hij zit niet in de jury, anders zou een gedicht met de titel ‘probeer om te draaien‘ misschien een kans maken. (Mijn handen jeuken).

(We kunnen het ook samen doen en dan de poet delen. Anderhalf sonnet met z’n tienen. Twee regels en toch nog duizend spijkers de man. Wie trapt af?)

Toen Fred een jaar of vier was, ging hij voor het eerst met zijn vader het dak op. Toen hij acht was, verving hij bij een vriendje thuis zelfstandig de zwanenhals onder het aanrecht. Zijn vader kwam niet eens kijken of het wel goed zat. Dat wíst hij gewoon. Toen zijn vader overleed, nam Fred de zaak als vanzelfsprekend over. Tweeëndertig is hij nu en als d’r geen crisis in de lucht hing, had hij allang twee jongens extra aangenomen. Hij kijkt graag naar de Soprano’s. Gisteravond zag hij de aflevering waarin Carmela vruchteloos probeert de schoolresultaten van haar zoon, Anthony op te krikken. De leraar die ze hoopte te beïnvloeden, zegt het zoals het is: ‘Loodgieters moeten er ook zijn.’ Zo is dat, denkt Fred, terwijl hij zijn tanden in een stuk pizza ai frutti di mare zet.

Toen Omar in 1985 als seizoenswerker op de kermis begon, was hij in zijn hoofd al bezig met de oprichting van een continentbreed imperium van touringcarbedrijven. In 1995 had hij een aardig centje gespaard, maar aan het oprichten van imperia is hij nooit toegekomen. Bij het opbouwen van de Gravitron 2000 werd hij getroffen door vallend metaal. Hij is blijvend verlamd, maar aan zijn stem mankeert niks. In overleg met de bedrijfsarts is hij nu voorlezer geworden bij de blindenbibliotheek. ‘Hoe het groeide’ van Knut Hamsun hebben ze hem niet laten voorlezen. Maar zijn interpretatie van Bomans’ De 100-jarige is onder blinden een regelrechte hit. Hij krijgt 8% vakantiegeld. Die besteedt hij elk jaar weer aan dezelfde busreis naar Callella. Bitterheid is hem vreemd.

Mijn allerbeste Erik,
 
Ik heb 10 mailtjes terug gekregen van mensen en ze hebben allemaal gehuild om deze vrouw die op haar 48e eindelijk haar droom durfde te volgen en dan met zo’n resultaat. Zelfs Snijders liet het niet onberoerd. Nu weet ik dat huilen niet jouw ‘ding’ is, maar toch jammer dat jij niet even uit je cynische cocon durft te kruipen. Ik gun het je zo. Ik krijg zin om je te kietelen mooie slanke jonge man. Mijn gevoel zegt me dat jij, naast een onuitputtelijk beest in bed, ook nog prachtig kunt zingen en ik ga je helpen. Op je achtenveertigste sta jij huilend en zingend in de finale van Idols en ik huil met je mee. Als een wolf in het bos, die zich even heel lekker voelt en niet bang is voor emoties.
 
Een warme zingende omhelzing van je mooie, slanke, eeuwig jonge vriend Marius 7

Lieve Marius,

je hebt gelijk. Ik zie het nu ook. Sterker: ik VOEL het nu ook. En hoewel het dus niet meer nodig is, ga ik toch graag op je uitnodiging in. Ja Marius, ik wil graag dat je me naar de Idols-finale kietelt. Het lied van mijn keuze is: ‘the hills are alive’, maar als jij, gevoelsconsultant, goeroe in oprichting, iets beters weet, dan zeg je het maar. Wanneer beginnen we?

Duizend bloemen en evenzovele kussen,

Erik

ps vind je het goed dat ik je mail op woordsoep zet? Wie weet kunnen we samen nog veel meer mensen bevrijden. (Vanochtend waren er twee dames met kleurige folders aan de deur. Ik zei: ‘ik zie het al, ik ben niet aan u besteed’. Dat zou ik nu al niet meer zeggen.)

ps 2 Ik lees en herlees je mail die ik oprecht prachtig vond. Mijn vrouw zei: hij is van Kiersiaans niveau. Dat is de gouden medaille hier. Bij het lezen had ik al vastgesteld dat 1 zin rammelt (maar dat geeft niks en het doet niks af aan de schoonheid van het geheel). Deze: ‘Mijn gevoel zegt me dat jij, naast een onuitputtelijk beest in bed, ook nog prachtig kunt zingen en ik ga je helpen.’ Het is wat wij ‘neerlandici uit Groningen’ noemen: een ongeoorloofde samentrekking. Wat er staat is dat ik prachtig kan zingen als je een onuitputtelijk beest naast mij in bed legt. Ik weet niet of dat zo is. Ik heb het gewoon nog nooit geprobeerd. Maar zie: alles wordt nieuw.

Nu maar weer aan het werk. Terwijl ik eigenlijk moet zingen in de bloesemregen onder de Japanse kers.

XXX

Erik

Ik ben nu van zes kanten bestookt met de mededeling dat ik naar ‘dat filmpje van Susan Boyle’ [http://www.youtube.com/watch?v=9lp0IWv8QZY] moest gaan kijken. Ik heb nu twee keer gekeken, maar ik word er helemaal niet vrolijk van. Het is een ode aan de oppervlakkigheid. Susan Boyle wordt in een zondagse boerenjurk het podium opgeduwd en daar blijkt ze met haar lelijke jurk en dikke ouwe kop prachtig te kunnen zingen. En nu is het de bedoeling dat wij als tweedehands kijkers van Brittain’s got talent denken: Joh! Ze is dan wel lelijk en dik en oud en ze praat en doet boers, maar tjonge! ze kan wel zingen zeg! Ik voel (als lelijke dikke oude man) plaatsvervangende schaamte en denk aan ‘The elefant man’ en aan Walter de Rochebrune ‘een enkeling, tentoongesteld op de kermis van uw ijdelheid’. Onderwijl is het onmogelijk vast te stellen of Susan wel degelijk talent heeft, want we zijn al meegegaan in het Disney-sprookje van het lelijke eendje. Het is een en al vernedering ter ere van de kijkcijfers. Aapjes kijken. Tip: laat iemand het nummer uit Les miserables eens horen, zonder dat hij mag kijken naar de sigarenboerin uit Blackpool (of wherever).

Van die jongens als Luud, daar waren ze gek op bij de luchtmacht. Sociaal en sportief. Niet alleen hét doelpuntenkanon van Columbia 1, maar na afloop ook degene die de eerste twee rondjes betaalde om de (vooral door hem) gewonnen wedstrijd te vieren. Een enkele keer aangeschoten, nooit dronken. Gezonde hobby’s: een Spitfire uit ’67 als roestbak gekocht, nu glimmend in de was. De stuwende kracht achter het buurtvolleybal en een gedreven zeiler. Maar als het moest zette hij alles aan de kant voor zijn zieke achterbuurmeisje. Met de Zevenheuvelenloop heeft hij bijna 1500 gulden voor een aangepast bed bij elkaar gerend. Zijn ouders waren Nederlands Hervormd (maar deden daar ook toen al weinig meer aan). In de keuringsweek zat hij even zonder meisje, maar in de maanden ervoor heeft hij van zijn belangstelling voor blonde dames geen geheim gemaakt. Op de vraag ‘wat trekt je aan in de luchtmacht?’ heeft hij gezegd dat het hem mooi leek ‘om de verantwoordelijkheid voor zo’n dure machine te mogen dragen’. Fijne jongen, vond de legerpsycholoog. Waren er maar meer zoals hij. Eind deze maand krijgt hij een lintje. Volkomen verdiend, als je het ons vraagt.

Ik heb erg gelachen om Dorine Wiersma d’r liedje over Heleen van Royen.

Een terechte winnares. Kom mij alleen niet aankakken met het idee dat dit in de geest van Annie zou zijn. Dat vindt de jury van de Annie MG Schmidtprijs (Marnix Kappers, aka neef Herbert uit de familie Knots, en Martine ‘Hak’bijl) namelijk. Die hebben dan niet naar de feestelijke presentatie van (destijds) ‘jong talent zingt Annie’ gekeken. Gepresenteerd door Willem Nijholt. Die keer dat de vrijgevochten Schmidt - die in haar eentje de muffe spruitjeslucht van de jaren ‘50 uit Nederland blies - zo geschokt reageerde omdat ze de uitvoering van ‘op een mooie pinksterdag’ door Rick de Leeuw en Jan Rot zo ‘plat’ vond. Een bekend refrein: revolutionnairen houden de grenzen van de revolutie wel graag in eigen handen. Voorgangers zijn burgerlijk en ouderwets, de volgende generatie is plat en oppervlakkig.

Het doet niks af aan de tranen die ik voel branden als ik ‘mooie pinksterdag’ hoor. En ook niks aan Wiersma’s heerlijk lied.

In haar neus en haar oor
En van achter naar voor
En haar man vindt het goed
Wat ze allemaal doet
Want dan hoeft hij ie d’r zelf
Niet zo vaak overheen
Oh het is me er een
Onze stoute Heleen

Als er iemand is die weet dat tussen droom en daad wetten in de weg staan, dan is het Frank wel. Als enige van de lichting ’81 besloot hij niet te gaan studeren. ‘Hij wilde zich,’ zei hij, ‘breed oriënteren op de maatschappij in al haar geledingen’. Hij werkte een poos in een kachelpijpenfabriek, deed in een melkfabriek plastic lepeltjes in voorbijglijdende blikken en verhuurde zich een poos als tentenbouwer. Soms nam hij een paar maanden de tijd om na te denken. Als de mensen hem vroeg wat hij wilde worden, had hij zijn antwoord klaar: ik wil niks worden ik bén al iets. Zijn stadgenoten zagen hem bij gunstig weer dikwijls op een bankje in het park zitten, een boek van Hermann Hesse op schoot. De steppewolf, meestal. De eerste jaren had zijn vaste juffrouw (contactpersoon) bij de sociale dienst wel een zwak voor hem. Maar toen de dienst ineens DWI ging heten, veranderde ook zij van toon. Frank is nu conducteur op de tram (het liefst op de zeven). Wat hij niet voor mogelijk hield, is toch gebeurd: hij geniet van de collegialiteit. Hij maakt dingen mee en spreekt dagelijks tientallen mensen. Voor zijn Hesses heeft hij via marktplaats nog negentig Euro gevangen. Hij ziet uit naar de eerste keer dat hij een ex-klasgenoot voor zijn hokje krijgt. De dialoog heeft hij al duizend keer in zijn hoofd gerepeteerd.

‘Dus jij bent tramconducteur…’

‘gewórden!’

Bevrijd lachen.

Toen Zefanja een jaar of dertien was, sprak hij tegenover de schooldecaan de wens uit marconist op de wilde vaart te worden. De decaan had twee teleurstellingen voor hem: het beroep van marconist was opgeheven en voor de zeevaartschool moest je minstens wis- en natuurkunde hebben. Op zijn 35^ste voelt hij die teleurstelling nog steeds, hoewel hij sinds het gesprek met de Berufsberater maar een keer op zee is geweest. Bij die gelegenheid hing hij onophoudelijk met zijn hoofd boven het scheepstoilet. Zo eenduidig als toen tegenover die decaan heeft hij zijn doelen nooit meer weten te benoemen. Omdat oom Arend zei dat je met rechten alle kanten uitkon - en dan ook uitsluitend omdat oom Arend dat zei - is hij rechten gaan doen. Dat hij in de scheepsassurantiën terecht is gekomen is toeval. Van mensen die beweren dat dat nogal voor de hand lag, wordt hij pissacherijnig.  

Helena heeft haar dochter opgevoed zoals ze zelf opgevoed had willen worden. Vrij van vooroordelen. Een geest die naar alle kanten open staat. Als de werking van een dieselmotor ter sprake komt, halen ze samen een boek uit de bieb en kijken hoe zo’n ding werkt. Wat aten ze voor ontbijt aan boord van de Santa Maria? Ze staat er zelf versteld van wat er niet allemaal bekend is over het leven van Columbus. In het weekend mag Mathilde kiezen: 1 dag doen ze iets wat zij leuk vindt, de andere dag kiest mama. Afgelopen weekend zijn ze naar het Toon Tellegenmuseum geweest. En naar de Hoornse kermis. Dinsdag gaat ze naar dwarsfluit en ze bezweert haar moeder dat ze daar nog steeds heel veel plezier in heeft. Grieks en Latijn heeft ze laten vallen. Maar ze is breed geïnteresseerd. ‘Zijn er ook vleesetende vlinders?’ vroeg ze laatst aan een zondagvrijwilliger in Naturalis. Het is een mooi, vrij kind dat weet wat ze wil. Nu al! (Ze is net vijftien.) Toch droomt Mathilde ervan kapster te worden. Haar moeder heeft zich voorgenomen daar niets over te zeggen.

Oma Hardenberg vindt hem maar een rare snuiter. En een ding weet ze zeker: dat vroegwijze heeft hij niet van haar zoon. Die wilde piloot worden toen-ie zo klein was, en later iets bij de koopvaardij. Schitterende baan nu, als trainer sociale vaardigheden bij een groot elektronicaconcern. Maar haar enige kleinzoon… acht is hij nu. En hij wil parodontoloog worden. Ze wist niet eens wat het was. ‘Gezond tandvlees,’ zegt haar kleinzoon, ‘is de basis voor een stevig gebit.’ Dat bedoelt oma Hardenberg. Welk kind van acht bekommert zich nou om mondhygiëne? Gelukkig heeft hij het eiermandje van Jamin (€ 6.95) wel helemaal leeggegeten. Het zou haar met hem hebben verzoend, als hij daarna niet had gezegd dat een zuuraanval ineens beter was dan een heleboel kleine zuuraanvalletjes achter elkaar. Als ze naar haar eigen zoon kijkt, ziet ze onderdrukte schaamte over de toekomstdromen van zijn zoon, haar kleinzoon. Ze vindt het lastig uit te maken of ze daar nou blij mee moet zijn.

De definitie van het begrip ‘zin in het wild’ moet worden gesplitst in twee subvragen:

- wat is een zin?

- wat is wild?

Wat een zin is, vind ik van deze twee de minst interessante vraag. Ik zou zeggen: alles wat de lezer als zin ervaart. Iets met een onderwerp en een gezegde. ‘De overheid corrumpeert’ kan een wilde zin zijn, in de zin dat het in elk geval een zin is.

wat ‘wild’ is, is lastiger te definiëren. Een zin als ‘Er was eens een haveloos ventje, die had in zijn broekie een gat’ is geen wilde zin, want hij is bedacht door iemand die er een mehr oder weniger literair effect mee hoopte te bewerkstelligen. Een echte wilde zin heeft op z’n hoogst de droge bedoeling te informeren.  Buddingh’:

“wegens de gebeurtenissen in amerika
gaat de ouderavond vandaag niet door
…
de oudercommissie”

De mooiste die ik in mijn leven ben tegengekomen, stond op een kartonnetje dat aan de elektronische weegschaal op de groente-afdeling van Albert Heijn, filiaal Oude Ebbingestraat (ca. 1985) hing: ‘Men dient de prei met loof te beprijzen’.

De poëzie zit in de achteloosheid. Ik vind de mijne eigenlijk mooier dan die van Buddingh’ want bij hem moet je weten dat ‘de gebeurtenissen in Amerika’ over de moord op JF Kennedy gaat.

‘De krant voor nr. 23 graag op nr.23 bezorgen’ vind ik ook mooi. Zo’n zin gaat met je fantasie aan de haal. Je maakt je een voorstelling van de persoon die hem heeft opgeschreven. De verbittering. Het moment dat de maat vol was. Nu een briefje schrijven. Weerbestendig.

Alles naar aanleiding van deze zin op de U-pagina van hedenochtend:

‘De consulten dienen met gebogen hoofd te worden geconsumeerd.’

Briefschrijver protesteert tegen de verplaatsing van een strip van de onder- naar de bovenkant van de pagina. Toch ben ik niet helemaal zeker van de wilde frisheid van deze zin. Ik verdenk Hans Markus uit Ruurlo ervan dat hij nog even tevreden heeft gebromd na de laatste punt. Als dat zo is, vervalt daarmee het wilde karakter van de zin. Wilde zinnen zijn zich niet van hun eigen schoonheid bewust.

Ook een wilde zin gezien? Meld het ons!

Ik luister nooit naar de radio, behalve als ik in de auto zit. De laatste tijd zit ik wat vaker in de auto, want ik leer motorrijden op een parkeerterrein buiten de stad (make mental note: ‘Man van 44 leert motorrijden’)

 Vanochtend luisterde ik op de uitvoegstrook van de A10, afslag Centrum - Oud-West naar When the lady smiles van het Residentieorkest ism Barry Hay.

 Thuis zocht ik na of ik dit goed had verstaan:

 Then the mood is soft and sensual, hu-u
And I love it, yeah I love it
It’s the answer to all my dreams
Every time it feels like the earth is shakin’
It doesn’t matter, a glass is fallin’,
I hear it shatter,
Maybe it’s raining, faster and faster, shadow dancin’
Together oh I, I’m a bettin’ on the game of love
Oh oh oh I, I’m bettin’ that love is gonna come out
When the walls no longer shout, back at me
And I’m feelin’ proud

en dit:

 My friends tell me,
She’s the beast inside your paradise
I guess you’ve heard it all before
A fallen angel,
That has got you hypnotized
And that always needs some more, hu-u
And I love it, yeah I love it
She’s done nothin’ to mislead me
‘cos every time we meet

En ja, ik had het goed verstaan

 Maybe it’s raining, faster and faster, shadow dancin’
Together oh I, I’m a bettin’ on the game of love

Boude beweringen, halve waarheden en losse kreten in deze duizendste aflevering van de cursus argumenteren zonder argumenten. De Grote Cursusleider overtreft zichzelf weer eens met de schitterende passage:

“Nederland is zichzelf niet in deze oorlog. Nederlanders zijn uniek wanneer ze aan het maken zijn, wanneer ze hun handen gebruiken, maar Nederland verveelt zich, is haar identiteit kwijtgeraakt in Afghanistan”.

Vervang ‘Nederlanders’ door ‘Smurfen’ en ‘Nederland’ door ‘Smurfenland’ en stel tot uw verrassing vast dat er niets aan het waarheidsgehalte van de zin verandert.

(Terzijde: Nederland en Smurfenland zijn wel onzijdig trouwens, waardoor  zijn identiteit hier meer op z’n plaats is.)

Ready made gevolgd door een korte periode van media stilte. Fijne daa-gen!

het weer van alle mensen

13. Margherita, tomaten, kaas en oregano € 6,00

14. Cipolla, tomaten, kaas, uien en olijven € 7,00

15. Funghi, tomaten, kaas en champignons €7,50

16. Spinazie, tomaten, kaas, spinazie en gorgonzola

17. Vegetarisch, tomaten, kaas en groenten

Deze foto staat erbij. Moeilijk te verklaren gevoelens van verwarring, en ook wel eenzaamheid maken zich meester van de Directeur Change (tevens kantinehoofd) van woordsoep. Pizza Funghi. Annemarie de Jong.

· 2004 - Gare du Nord - Ontmoetingen met Frankrijk
· 2005 - Spiegel van de Lage Landen - Boeken over onze geschiedenis
· 2006 - Boem Paukeslag - Schrijvers en muziek
· 2007 - Lof der Zotheid - Scherts, Satire en Ironie
· 2008 - Van oude menschen… - De derde leeftijd en de letteren
· 2009 - Tjielp Tjielp - De literaire zoo
Frankrijk, geschiedenis, muziek, scherts, satire en ironie, ouderdom, dieren. Hebben we nu alles gehad? Nou, eh nee. Denk ook eens aan:
Italië (‘La dolce vita’, Italië in de Nederlandse letteren)
Duitsland (‘Literatur, da wird’s mir übel’, Duitsland en Nederland in vredestijd)
Toneel (‘De vis wordt duur betaald’, oorspronkelijk Nederlandse toneelteksten en toneel in de literatuur)
Plezier (’lezen is fijn!’)
De jeugd (‘Titaantjes, opgroeien in de letteren’)
Modelbouw (1:100.000, schaalverkleining in de Nederlandse literatuur)
Brommers (‘De motor blijft feilloos funksionneren”, de bromfiets in de Nederlandse letteren

U weet natuurlijk al dat een van deze zes het thema voor 2010 is. En als u een kenner bent, heeft u het thema van 1966 er ook wel uitgehaald, zonder concurrentie het beste thema.

Voor 2011 hoop ik natuurlijk op ‘De maaltijd begon met soep’, (vis)soepen en bouillons in de na-oorlogse Nederlandse literatuur.

Als je het Aart Staartjes vraagt, dan is het einde van Sesamstraat nabij. Bij de aankondiging van het interview met de boze eminence grise van de Nederlandse jeugdtelevisie staat een foto van Ernie met een banaan in zijn oor (’Er zit een banaan in je oor, Ernie. ‘Wat zeg je Bert? Ik kan je niet horen, want er zit een banaan in mijn oor’). De wereld waarin ik ben grootgeworden brokkelt af. Als de randen van een kuil die graaft op het strand. Eerst zie je de scheuren, dan dondert alles in elkaar en wat als een klein gat begon blijkt al snel een vulkaankrater. (Wat een mooi beeld, hè?).

In 1980 sloot ik een deal met de bezorger, Edwin Broekman. Voor 5 gulden per maand kreeg ik elke dag een overgeschoten exemplaar. Bij elk verandering aan de Volkskrant denk ik: nu is de maat vol, nu zeg ik mijn abonnement op. Maar in de bijna dertig jaar dat ik de krant nu lees is de krant zo vaak veranderd, dat het er eigenlijk niet meer toe doet. Je moet maar kijken wat je krijgt als-ie ’s morgens door de bus wordt  geschoven. Ik ben altijd al blij als ik zie dat het papier nog steeds wit is, dat het nog steeds papier is en dat de dorpsruzies op de Oosterhesselse kermis nog steeds de voorpagina niet halen. Opvallend vandaag: Martin Bril op de voorpagina. Een eerste aflevering die meteen duidelijk maakt dat Bril de ruimte moet hebben en niet in het Gorillahok had mogen worden opgesloten. De gorilla zelf heeft klaarblijkelijk een spuitje gekregen. Bert Wagendorp heeft een nieuwe foto (redactieoverleg, gesloten deuren: ‘wat doen we met Bert? Bert blijft! Lezersonderzoek wijst uit dat hij het goed doet bij de footballminded intellectueel van 38+, de core van de abonnees. Maar die foto dan? Met alle respect voor Bert, maar zo jaag je de jonge mensen dus wel de krant uit. Goed, nieuwe foto voor Bert. Schrijf maar op, bel jij hem?’ Bert was er in eerste instantie niet zo voor. ‘IJdelheid der ijdelheden,’ mompelde hij, maar toen hem een total make-over werd beloofd, een pers-aanbieding via het geile dertigerskatern Hart en ziel, gaf hij toe. Mijn vrouw zegt dat hij er op de nieuwe foto nog steeds uitziet alsof hij speciaal voor de foto zijn bril heeft afgezet. Hoewel zijn haar nu wat frivoler zit, is de gemoedelijke glimlach er op de nieuwe foto een beetje vanaf. Alsof Bert zich realiseert dat degene die de opdracht heeft gegeven zijn foto te vervangen, ook de macht heeft om op deze plek een advertentie voor Glorix te plaatsen. Een telefoontje is genoeg.

Nieuw is het katern ‘Huis’ op woensdag. Dit katern gaat zich werpen op vragen als: “Hoe wonen we, waar wonen we, en waarom?” Dat laatste wil ik - geboren nomade in bezit van een fijn trekkerstentje - ook wel eens weten. Ook nieuw: het katern Jong (dinsdag), morgen over de vraag ‘wat is er mis met de staartdeling?’ Het goeie nieuws is: Kader blijft. als hij straks de Nobelprijs binnen heeft, kan hij mooi het gorillahok van Bril overnemen. Die komt dan weer in de plaats van de Glorixreclame op pag. 3.

Om de bewonderde David Byrne maar weer eens te citeren: ‘When all this is over, it will start again. Won’t be any difference, will be exactly the same’.

En, o ja,  niet meteen aan iedereen uitlullen, maar woordsoep heeft zich ingeschreven voor ‘verschil in verlangen’, gratis e-coaching van het geile dertigerskatern. Vier weken prikkelende online opdrachten en actieve coaching. Vooral dat laatste spreekt mij (als geile veertiger) erg aan.

Gauw nog even, voor de weekendbijlagen in de papierbak verdwijnen: Joost Zwagerman zet Michael Zeeman in NRC &cetera eens vrolijk in het zonnetje. Eerbetoon aan de kosmopoliet Zeeman, die te groot bleek voor Leeuwarden en Amsterdam. Lezen!

“In Duitsland formeerden Hans Magnus Enzensberger en Peter Sloterdijk in 2003 een leesclub voor twee. Het illustere duo boog zich over slechts twee boeken, de dichtbundels beeldenstorm (1991) en Verhoudingen (1995) van de hand van… juist. Over hun lezersbrieven laat Michael nooit iets los; de enigen die inzage hebben gekregen in de fanmail van Sloterdijk en Enzensberger zijn twee van Michaels intiemste vrienden, de dichters en Nobel-laureaten Wislawa Szymorska en Derek Walcott.“

“Het is niet verwonderlijk dat het vijftien boeken tellende gedicht Metamorfosen van Ovidius dezer dagen veel gelezen wordt,” schrijft Piet Gerbrandy vanochtend nav het verschijnen van Metamorfosen, een nieuw deel in de reeks wereldklassieken in de Perpetuareeks.  Gerbrandy: “een periode waarin het Romeinse Rijk onder leiding van keizer Augustus een enorme facelift onderging. De eerste eeuw voor Christus werd gekenmerkt door burgeroorlogen, slavenopstanden, economische chaos en ideologische conflicten. De elite was Grieks gaan lezen en begon uitheemse kunst te verzamelen, filosofen tornden aan traditionele levensbeschouwingen, provincies werden geromaniseerd, vrouwen trachtten zich aan het patriarchaal keurslijf te ontworstelen, de exotische vorstin Cleopatra palmde eerst Caesar en daarna Marcus Antonius in.”

Ik denk dat het Gerbrandy’s bedoeling was dat wij na het lezen van deze passage zouden gaan denken: verrek, als je al dat marmer, die lauwerkransen en zwierige witte gewaden even wegdenkt, is het net Nederland anno 2009. Maar hij raakte - je bent classicus of niet - verdwaald in het beeld van die roerige beginjaren van de Romeinse macht. Als ex-Italofiel en Asterix-lezer begrijp ik dat wel. Maar de overeenkomsten die maken dat ik de Metamorfosen moet gaan lezen, vat ik toch niet helemaal. Wie speelt in de geactualiseerde remake de rol van Cleopatra bijv. (Angela Merkel?) en welke natie is bezig provincies te romaniseren? Wie vormen die elite die zich de Griekse beginselen probeert eigen te maken en wie zijn die slaven die in opstand komen? (De vakbonden?). We kunnen leren van het verleden, wis en donders, maar dan moet er wel een meer dan oppervlakkige overeenkomst zijn met het huidig tijdsgewricht. (Radio Bergeijk: ‘Wat kunnen wij leren van de dieren? Te-leur-stel-lend weinig’).

Moeten we het dan maar niet lezen? Nee, jawel. Lezen is goed. En wie alle Harry Potters al uit heeft, wordt zeker enthousiast als hij leest (Gerbrandy:) “In het elfde boek wordt Orpheus die de dichtkunst symboliseert, door razende Bacchanten verscheurd. Zijn hoofd spoelt aan op het eiland Lesbos, maar zwijgt niet. De poëzie is onuitroeibaar. Ook nu.”

Dan begrijp je ook de eerste regel van deze post. Inderdaad: geen wonder dat Ovidius zoveel gelezen wordt. Gisteren nog, in het Vondelpark. Al die meisjes op hun picknickkleedjes. Al die oude mannen op hun bankjes, en de slungels op de stoep voor het Barlaeus. De stad zag geel van de Metamorfosen. En mijn vrienden ook, allemaal belezen mensen. Niemand neemt de telefoon meer op. Allemaal lezen. Allemaal Metamorfosen. Het openbare leven - ik overdrijf niet - ligt stil. Geen wonder dat die Augustus niet zo blij was met die Ovidius. Er moet ook nog gewerkt worden.

(2)

Ik ga naar Groningen vandaag. Het Rome van de 21ste eeuw. Ik maak wel eens een reisje voor mijn werk. Naar Zuid-Afrika, IJsland, Thailand, Canada, you name it. Dat vinden mijn stadgenoten heel gewoon. Dat doen ze zelf ook. Maar als je op het schoolplein ’s ochtends vertelt dat je naar Groningen gaat, gaan de wenkbrauwen in de fronsstand. Zou je dat nou wel doen? Neef van me heeft dat ook een keer gedaan. Ik zal je maar niet vertellen hoe die toen terugkwam. Naar Groningen? Ik wist helemaal niet dat dat zo vroeg in het jaar al kon. Met wie vlieg je? Neem wel een fles drank mee, want dat is daar niet te betalen. Een enkeling is er zelf wel eens geweest: ‘als je goedkoop wil wisselen, moet je bij hotel Weeva zijn. Daar krijg je zes keer de officiele koers. (’En die Groningse wijven,’ fluistert de vader van Justin, ‘die doen alles voor een paar nylons!’) De taal is niet zo’n probleem meer. De meeste Groningers spreken tegenwoordig heel goed Engels.’ Wat er allemaal van waar is, weet ik niet. Ik neem wel een safety-blanket mee en een doosje dehydration salt. Maar dat is standaard.