Cup-a-soup

vreemd gebouw

Een lange gang met veel deuren. Een herinnering aan een meidag in Deventer. De leraar Nederlands heeft zijn leerlingen (niet mij) naar buiten gejaagd om een gedicht te schrijven. Mark Sijlmans zat in het gras tegenover de gymlokalen. Hij dichtte:

“School / groen gordijn / wat zou daar achter zijn?”

Ik kom wekelijks - altijd op zaterdag - in het vreemde gebouw. Ik heb wel een idee wat er achter de deuren in deze gang gebeurt. Maar ik weet zeker dat er ook dingen plaats hebben waar ik me geen voorstelling van kan maken. Vreemde gesprekken. Hoe stel je je de hemel voor? Worden er intake-gesprekken gevoerd? Krijg je iemand mee die je wegwijs moet maken? Moet je een bonnetje trekken? Op het briefje op het naamplaatje rechtsonder staat dat de kamereigenaar tot 2 maart afwezig is. Ik denk - voor de tweede keer al deze week - aan hetzelfde gedicht van Gerard Reve. Nu de regels:

“maar wat is toch de aardigheid
van levenslang op Iemand wachten
Die telkens tot Zijn spijt verhinderd is?”

Goeie grap, kun je lachen! Bestel bij de lezersservice van uw ochtendkrant een krant uit 1984 en leg die naast het ontbijtbordje van uw slaperig lief. Kijken hoe lang het duurt, voordat die doorheeft dat hij/zij een 25 jaar oude krant leest. Ik was vanochtend al op pag. 11 van de wakkere krant van linksdragend Nederland toen ik hem zag hangen. Een stukje ingezonden opinie van de dames de Haan en Holwerda (resp. adviseur en trainer maatschappelijk betrokken ondernemen en hoofdredacteur van Lof, tijdschrift voor moeders met ambities.) O zoete nostalgie:

“Mannelijke ik-gerichtheid, hebberigheid en onethisch handelen resulteerden in de economische crisis. Bij gebrek aan vrouwelijk tegenwicht is de mannelijke pool te ver doorgeschoten ['wat ís de mannelijke pool?', vroeg Poeh. 'Gewoon iets dat je ontdekken moet', zei Christopher Robin vlug, want hij wist het zelf ook niet]. Vrouwen hebben een aanvullende optiek. Zij staan aan het hoofd van de vruchtbaarheidsketen. Zij brengen het leven voort en geven het door, zijn zich bewust van het effect van hun handelen op komende generaties. Vrouwen zijn meer op harmonie en verbinding gericht, op maatschappelijk belang en lange termijn.”

U was er natuurlijk niet bij toen mijn zoontje acht werd. Dan had u kunnen zien hoe vroeg die hang naar harmonie en verbinding er bij die meisjes al in zit. U bent net als ik allang overtuigd dat de wereldvrede morgen een feit zou zijn als het aan die meisjes lag. Case solved, denk je. Maar de hoofden van de vruchtbaarheidsketen gaan nog even door:

“Op een recente internationale conferentie in India over vrouwelijk leiderschap bevestigde de Noorse econome Katherina Aspaas de toegevoegde waarde van vrouwelijke kwaliteiten”.

Daar heb ik geen Noorse econome voor nodig! Maar op een skepticus maakt een zin van dit type toch niet veel indruk. ‘Op een recente internationale conferentie in buurland Pakistan bevestigde ayatollah Al Khameini de toegevoegde waarde van islamitische kwaliteiten’.

Het hele stuk is een vrolijke potpouri van hits uit de jaren tachtig, waarin verwijzingen naar de damescultfilm ‘Bagdad Café’ niet ontbreken. Ik heb er geen goeie herinneringen aan, aan die jaren tachtig. Als het misgaat met de economie, gaan de maatschappelijke tegenstellingen op scherp. Slecht voor de mannelijke lustbeleving.

De afgelopen vijftien jaar was het rustig aan het feministische front. Sex and the city, een paar kekke laarzen, de nieuwe Austin mini, Victor, Rolf en de afdeling intimiteit bij de Etos hielden de zusters wel even een poosje zoet. Maar nu het met de welvaart even wat minder gaat, is de blanke zakenman weer de nigger of the world. Een beetje hetzelfde automatisme waarmee de Amerikanen verantwoordelijk worden gehouden voor elk gewapend conflict waar ook ter wereld. Dat op zijn beurt weer doet denken aan Linekers: “Football is a simple game, 22 men chase a ball for 90 minutes and at the end the Germans win”.

Wat me er -tot slot - weer op brengt dat kaartje 163 nog ontbreekt in onze voetbalplaatjesverzameling. Ruilen voor ‘De jonge minaar van Frans van Deijl’ (nauwelijks gebruikssporen) of ‘Het geheim van de schrijver’ van Renate Dorrestein (met kanttekeningen in potlood).

De kans dat dit bericht alle Spam van de wereld naar zich toe trekt, neem ik maar voor lief. Trouwe (?) soeplezer J.S. die, om redenen die u zo dadelijk zult begrijpen, anoniem wenst te blijven stuurt een e-mail met de mededeling ‘misschien iets voor woordsoep’. J.S. blijkt hetzelfde te hebben gedaan als ik. Hij bewaart alle Spam die betrekking heeft op penisvergroting. Ik concentreerde me op de malle namen die de pseudo-afzenders hebben (zie dit bericht). J. kijkt vooral naar de metaforen die bedoeld zijn om het Spam-filter van de ontvanger te foppen. Een mooi moment voor een korte uiteenzetting over leven en werken van Euripides, ware het niet dat elke aanleiding ontbreekt.  De piemel dan maar in al zijn ruwe schoonheid:

Women like to emphasize on your male member’s size.

You need to have a big thing in pants to be capable for big things

You will love to measure your tremendous treasure

If you need to improve your little friend

Don’t stop at 8 inches

Just think of pleasant motions with your new proportions.

Make the most important bone on your body big and strong

Real girls’ present lays in your pants, not in present box

Now your member can be as hard as Pinocchio’s nose.

our little friend looks like he is still in puberty?

A big equipment is fun everywhere you take it with you.

You will get a big prize for your perfect size.

Listen more than twice that your tool is nice.

Get real huge and she will love you even more

Make her stay with your large bazooka

Your love story will have a happy ending if your ending is big.

Say Hi! to your new huge pole

The friend in your pants will be dancing like at a party.

Every man knows: no erection -no party.

Your big proud friend in the pants will overshadow the Empire State building.

The best way to take revenge on your ex is to make your member bigger

Your member will grow like a flower but it will never fade like it.

Women will be singing odes to the majestic monster in your pants.

Your little friend will meet every hot woman with pride and confidence.

Peter Sloterdijk (de enige filosoof naar wie een NS-station genoemd is) zei iets belangwekkends over het boek ‘The god delusion’ van Richard Dawkins (naar wie nog niet eens een bushalte vernoemd is). Hij noemde het “een monument voor de onvergankelijke banaliteit van het anglicaanse atheïsme”. Dat vind ik mooi en raak. Dat vrolijke getrappel op het graf van het christendom is aan mij niet besteed. Ik las het boek in het vliegtuig van Marseille naar Amsterdam. Ik ben - geloof ik - een agnost. Ik hou er rekening mee dat er een god is, die het me kwalijk neemt dat ik Dawkins lees. Tegelijk geniet ik van het radiointerview met een aalmoezenier die een carnavalspreek heeft gehouden en daarover zegt: zo kunnen we weer eens laten zien dat we een vrolijke kerk zijn. Maar nu lees ik ‘Evolutie of schepping?’ Daarin staat: “De evolutieleer leert dat in het verleden een klein eencellig diertje vanzelf zou zijn ontstaan. Uit dat dier zou uiteindelijk de mens onstaan zijn. Klopt dit met wat je normaal om je heen ziet?”

‘Om over na te denken’ staat erboven. Dat heb ik gedaan. En dit is mijn slotsom: Genesis sluit niet echt aan op wat ik ‘normaal om me heen’ zie. Het is spijtig dat de verdediging van het christelijk geloof (”een mooi geloof, een groot geloof”) in handen is geraakt van een bende halvabete kleuterleiders. Geniet mee: 

schepping of evolutie?

Verwarrende tijden. Mijn vrouw heeft de ‘NEE NEE’ sticker op de deur afgeplakt, omdat ze bang is dat de folder ‘Schepping of evolutie’ aan ons voorbij zal gaan. Goed nieuws voor u! Hij is ook online te raadplegen. Hier: http://www.creatie.info/books/bookid/3

Toen Jan Blokker wegging bij de Volkskrant, wilde ik eigenlijk geen ambonees meer zijn. Ik nam me voor dan in godsnaam maar af en toe een NRC-next te kopen. Dat heb ik een paar keer gedaan, maar op de een of andere manier werkt dat niet. Een kwestie van natuurlijke omgeving. Als je tijdens een wandeling een keer een beer of een krokodil tegen het lijf bent gelopen, maakt zo’n beest achter het glas in Artis geen indruk meer. Gelukkig heeft de Volkskrant een nieuwe beer. Bert Wagendorp. Mijn goeroe zegt dat hij een Algemeen-Dagblad-hoofd heeft. Dat kun je van Blokker tenminste niet zeggen. Ik weet niet hoe een AD-hoofd eruitziet (ik bedoel: seriously, kent u iemand die hetAD leest?), maar Wagendorp is een waardige opvolger van Blokker. Woensdag 25 februari 2009:

“Je kunt straks geen kant meer op met je miljoenen en het is maar de vraag hoe prinses Christina een en ander straks gaat oplossen. De klad zit in het onroerend goed en een voetbalclub kopen begint ordinair te worden.”

Heerlijke zinnen. Achteloos, gemeenzaam en vilein tegelijk. Wagendorp, he da man!

1. Natuurlijk ben je wel eens bang dat de bron opdroogt. De nacht van zondag op maandag is nooit een rustige. Stel dat Kader ineens besluit er de brui aan te geven. Geen zin meer, te druk, paar’len voor de zwijnen… Sterker nog: de kans dat het hele instituut Volkskrant ophoudt te bestaan is allang niet meer denkbeeldig. Uiteindelijk zal zelfs de zon niet meer in staat zijn voldoende energie te leveren om het leven op aarde mogelijk te maken. Aan alles komt een eind, ook aan Mirza. Als je optimistisch bent, kun je zeggen: kom kom er is nog zoveel te genieten in de wereld. Denk aan al die interviews met Connie Palmen die je nog niet gelezen hebt! Je kan elk weekend wel ergens gaan kijken naar een dichter die zich op didgeridoo laat begeleiden. En als alles op is, kun je ook altijd nog op de weblog ‘De man van taal’ terecht. Allemaal waar. Maar het is toch een beetje alsof je tegen een crack-verslaafde zegt dat koffie ook een opwekkend effect heeft, of je iemand die gestopt is met roken uitlegt dat hij een appel moet gaan eten als hij zin heeft in een sigaret.

2. We zijn niet alleen! Marius Z. (die Zeven van zijn achternaam heet) stuurde me Yasha uit de VPRO-gids van 7 februari. Hij suggereert dat woordsoep de column van Grunberg heeft gekaapt en verantwoordelijk is voor de volgende regels:
‘De vraag blijft hoe Abdolah aan zijn column in de Volkskrant is gekomen? Abdolah staat op de loonlijst van de Mossad. De bewijzen liggen hier en wie wil kan ze inzien. (…) Sterker nog: de zouteloze stukjes van Abdolah en zijn treurige boeken, waaruit blijkt dat hijzelf eigenlijk de profeet Mohammed is, zijn geschreven door een medewerker van de Mossad in de kerncentrale in de Negevwoestijn. En dat alles om de moslims en de Perzen belachelijk te maken.’ Onnodig te zeggen dat deze verdachtmaking niet uit de koker van Marcus Maggi komt. Wij houden ons aan de feiten. Die zijn al hartverscheurend genoeg.

3. Toch stellen we met plezier vast dat verzet tegen het georakel van Mirza langzaamaan op gang begint te komen. Ook Elsbeth Etty, en M. Februari slikken de honinggebakjes van Abdolah niet meer helemaal voor zoete koek. Een gevaarlijke ontwikkeling, want een genie moet zijn werk ongehinderd kunnen doen. Je zou toch niet willen dat Kader zich intellectueel geremd voelt in het schrijven van zijn prachtcolumn op de maandagochtend? Ik wil niet in een positie raken waarin ik onder pseudoniem steunbetuigingen moet gaan sturen naar de Volkskrant met de oproep ‘laat Kader zijn karwei afmaken’. Voorlopig is er overigens nog geen reden tot grote zorg, want de Mirza van 23-2-2009 is er weer een voor de Feinschmecker.

4 “Barack Obama stuurt 17.000 extra troepen naar Afghanistan.” Dat zijn bij elkaar een heleboel soldaten, meer dan de 30.000 waar de Amerikaanse bevelhebber in Afghanistan om had gevraagd als we er vanuit gaan dat een troep uit meer dan een persoon bestaat. Slakkenzout natuurlijk, maar wel een teken dat de eindredactie rustig aan heeft gedaan. Dat belooft veel onversneden Kader. En die komt sneller dan verwacht:
“Wees alert Balkenende, wees op je hoede Wouter Bos, haal het niet in jullie hoofden om extra troepen naar Afghanistan te sturen. Bereid je van tevoren goed voor om een duidelijk en stevig antwoord aan Obama te geven: ‘Op deze manier doen we het niet meer’.
Zo! Als dat niet ‘duidelijk en stevig’ is, dan weten wij niet meer wat duidelijk en stevig is. (Waar is trouwens de minister van defensie, us Eimert, die mag toch ook wel iets duidelijks en stevigs zeggen tegen Obama?) Zouden Bos & Balkenende Mirza in de krant moeten lezen, of krijgen ze de tekst standaard ge-cc’d? Hoe dan ook: het is bekend dat de columns van Kader op menig ministerie circuleren als leidraad voor goed bestuur. Bos kennende heeft hij vanochtend zijn hele adresboek de inspirerende tekst ‘Bereid je van tevoren goed voor, Kader A.’ ge-sms’t. En terecht!

Wat verder opvalt vandaag is de ‘wij-vorm’ waarin Kader Abdolah zich vandaag tot de lezer richt. Als verzamelaar en liefhebber heb ik een klein en incompleet Kader-archiefje. Daarin bewaar ik een Mirza van 15 april 2002 (online te lezen op http://www.volkskrant.nl/archief_gratis/article926506.ece/Verraad). Een gevalletje geslaagd inburgeren. Vandaag schrijft hij: ‘Wij gingen naar Afghanistan om wegen, bruggen en scholen te bouwen, maar zijn nu verwikkeld in een ‘face to face’ oorlog met de meest extreme moslimfanatici’. Geen speld tussen te krijgen. Vreemd alleen dat hij zich vandaag met een gemeenzaam ‘wij’ verbroedert met de Nederlanders over wie hij in 2002 schreef:

“Neem de Dutchbatters, bij voorbeeld. Volgens de norm moesten ze de Bosnische moslims beschermen, maar zodra ze het gevaar roken, rees de oude vraag: ‘Waarom moeten wij ons in gevaar brengen voor een ander?’
Met deze redenering hebben de Nederlanders veel bereikt, maar soms als het mis gaat, gaat het totaal mis. Tijdens de jodenvervolging pleegden velen hetzelfde verraad: ‘waarom moeten we die joden beschermen?’
Daarom zijn ze niet betrouwbaar.”

In 2002 loste Kader het ‘verraad van de Nederlanders’ in Srebrenica op met een oud Perzisch medicijn: een gedicht en een glimlach. Nu, zeven jaar later, heeft hij een nog beter plan (lezen jullie mee, Wouter en Jan-Peter?):
“We moeten scholen gaan bouwen, wegen aanleggen, universiteiten en ziekenhuizen oprichten, verpleegsters onderwijzen, de vrouwen leren lezen en schrijven, voetbalstadions bouwen, de Afghaanse cinema stimuleren, kranten drukken, goedkope tv’s produceren, radio’s en koelkasten voor de boeren fabriceren, een miniplaybackshow organiseren, fabrieken neerzetten, banen creëren, de Afghaanse boer een handje helpen om aardappels te verbouwen, voor de scholieren in de dorpen stevige fietsen maken, computer- en internetclubs oprichten, eetcafés stimuleren en de Afghaanse schrijvers en dichters ruimte geven om hun boeken te publiceren.’

Die miniplaybackshow is geestig, eerlijk is eerlijk. Maar voor de rest denk je toch: now why didn’t I think of that? Scholen, universiteiten, cinema, kranten, koelkasten aardappels, fietsen eetcafés! Geef nou zelf ook eens toe, gemene Amerikaanse oorlogshitsers, blindelings volgende Nederlandse politieke schoothondjes: dat is toch allemaal een stuk sympathieker dan dat geschiet en gesmijt met bommen? ‘Ik ben een dochter van Mullah Omar en ik doe Britney Spears na.’ En na afloop gaan we met z’n allen een lekkere vette bek halen in eetcafé Mirza. Je dacht dat Abdolah zijn recente meesterwerken ‘De Koran’ en ‘De boodschapper’niet meer zou overtreffen. Wacht maar tot ‘Global politics in 12 easy steps’ (uitgeverij De Geus, verwacht in oktober 2010) uitkomt. Jammer dat je in de VS geboren moet zijn om daar president te worden. Maar als we op tijd beginnen met lobbyen, moet Secretaris-Generaal van de VN toch haalbaar zijn. We ain’t seen nothing yet!

In Nederland hoor je er nooit iemand over, maar in Amerika (America!) zijn de filmpjes ‘re-enacted in 30 seconds by bunnies’ razend populair.’ Ik ging kijken, vanochtend of er al een is van ‘Revolutionary road’. Dat bleek niet zo te zijn. Hierbij dan maar mijn versie in iets meer dan 30 woorden, zonder konijnen: vrouw die om onduidelijk gebleven redenen geen actrice is geworden, wil naar Parijs. Ze denkt dat ze daar geen eieren hoeft te bakken voor d’r man. Die man is niet blij met z’n werk en wil wel mee. Zomaar op de bonnefooi! Maar dan blijkt de actrice die zo graag naar Parijs wou zwanger en krijgt de man plots een career-opportunity en dan gaan ze toch niet. Ken je die film van die mensen die naar Parijs gingen? Ze gingen niet. Omdat dat dramatisch niet heel sterk is, steekt de vrouw veel sigaretten op (zelfdestructie!) en doen beide echtelieden het circa drie keer buiten de deur. Even lijkt alles goed te komen, maar de dreiging blijft voelbaar. En dan pleegt Winslet abortus op zichzelf en gaat als gevolg daarvan dood. Geen blij eind, altijd jammer, vind ik. Haar man zit er daarna maar treurig bij, terwijl zijn kinderen in Central Park schommelen. Maar de buren hebben het altijd al geweten. Die willen er eigenlijk niet meer over praten, over die gekke Wheelers van Revolutionary road die met d’r lui gekke harses naar Parijs wouden. Dat komt ervan, als mensen op de Eikeltjesdreef gaan dromen van Parijs.

Nog een film over mensen die van Parijs dromen: (klik op ‘Parijs’)

De titel is niet van mij, maar ik schoot wel in de lach toen ik dit filmpje vond. Ik was op zoek naar een partijtje scrabblen met Cor, Cock en Ab van der Laak. Deze meneer maakt zich - net als u en de soepredactie - zorgen over de de slordige manier waarop wij met ons taaleigen herumspringen. 100% puur genieten!

In 1987 beging ik een fatale vergissing. Ik liet me verleiden door het woord ‘theorie’. In de open inrichting waar ik Nederlands studeerde, liep een man rond die onder de jonge patienten de naam had een groot theoreticus te zijn. Theorie klinkt naar kennis, naar filosofie, naar diepzinnigheid. Daar ontbrak het nogal aan in mijn jongere jaren. Ik schreef me in voor een college ‘theorie van de literaire kritiek’. Ter voorbereiding lazen we een syllabus van ’s mans hand en leende ik zijn proefschrift uit de bibliotheek. Ik kwam er niet doorheen. Kabbalistische gezangen. Geen touw aan vast te knopen. Dat gaf hij zelf breed glimlachend toe. Leesbaar schrijven was niet zijn sterkste kant. Omdat ik toen helder denken en helder schrijven nog als gescheiden vaardigheden zag, dacht ik dat het aan mij lag. Tegenwoordig moet ik lachen om mensen die diepzinnigheid proberen uit te stralen, maar niet beschikken over de middelen om die in begrijpelijke taal over te dragen. Als hij dichter was geweest, had het misschien anders gelegen. Maar Dios mio!  Theorie van de literaire kritiek!

Ik ben uiteindelijk met een voldoende verlost geraakt van het valse charisma van de theorie-profeet. In een oude bananendoos in de kelder vond ik een ‘onderzoeksvoorstel’ terug. (hieronder). Uitgetypt op mijn olivetti 80. Ik heb het bewaard, omdat erin staat wat de rol van literatuur is. Leuk hebbedingetje, vind ik. Met komma’s had ik 22 jaar geleden ook al moeite.

wat literatuur is

Ga (en dat is een bevel!) het stuk van Olaf Tempelman (Cicero 20-02-09) over ‘De glimlach van Pol Pot’ van Peter Fröberg Idling lezen.

Quote: ‘Wikander wilde niet met schrijver en Zuid-Oost Azië-kenner Peter Fröberg Idling over die reis uit 1978 praten. Te pijnlijk. Jan Myrdal bedankte ook voor een gesprek, zij het om een andere reden: hij wil niet meewerken aan verdere demonisering van kameraad Pol Pot. Democratisch Kampuchea was een moedig experiment dat stukliep op kwade krachten van buiten, vindt hij nog steeds. Dat is concurrentie voor bisschop Williamson en de inexistente Holocaust. Echter: Myrdal blijft in Zweden een gerespecteerd publicist.’

Olaf Tempelman blijkt in dit stuk opnieuw een kandidaat voor het gouden kruidenbuiltje.

Ik heb bij Boek.net (goedkoper dan bolbolbol) alvast ‘De glimlach van Pol Pot’ besteld.

Een lesje verhuld taalgebruik. De afdeling ‘dingen die je in je kut kunt stoppen’ bij de Etos. Als u de woorden ‘intimiteit’, ‘energie’, ‘play’, ‘pure fantasy’ ‘emotional’ en ‘inspiration’ leest, dan denkt u toch ook niet in de eerste instantie aan pastelkleurige namaaklullen?

Toch kun je er met een beetje goeie wil ook bij Van Dale voor terecht:

Intimiteit
de (v.)
‹Fr. intimité
  1 het intiem-zijn
synoniem: innigheid (1), vertrouwelijkheid (1)
       de intimiteit van hun omgang
       een nadere beschouwing van de intimiteit, van de wijze waarop de mens bij zichzelf is
(Wijsgerig Perspectief)
omgang met zichzelf
  2 (in ’t mv.) vertrouwelijke mededelingen
  3 (in ’t mv.) vrijmoedige, vrijpostige handelingen (m.n. op seksueel gebied)
       zich intimiteiten veroorloven
  3 a erotische aanrakingen, handelingen die bij een intieme, vertrouwde relatie kunnen horen
  3 a ongewenste intimiteiten
  4  vertrouwde sfeer
synoniem: familiariteit (1), huiselijkheid (1)

Herinnert u zich dat hitje uit de jaren ‘80 nog? Van ‘Kadanz’: ‘Die intimiteit, die raak je niet kwijt’. Bij de Etos wel dus.

Mijn vriend en goeroe Sake K. Kiers, heeft duidelijke literatuuropvattingen. Als de kop van een schrijver op de achterflap van een boek hem niet aanstaat, kan het boek ook niet veel zijn. U moet er zelf ook maar eens op letten.  Ik kwam via het weblog van Komrij (Winterswijk, 1944) op de site van MH Benders.

“Welkom op Loewak. Loewak is een kritisch cultuurblad met een focus op literatuur, polemiek en beschouwingen. Deze Nederlandstalige versie van Loewak maakt onderdeel uit van het Engelstalige Loewak, onderdeel van het Loewak Instituut, een postfuturistisch initiatief dat beoogt een universeel tastbare republiek der letteren in het leven te roepen, zonder terug te grijpen op God’s oordeel.”

Eerste indruk: God is groot. Hij heeft geen apostrof nodig. Twee keer ‘onderdeel’ in 1 zin, een keer verkeerd gebruikt. En dat is nog maar het woord van welkom.

Loebak wordt gedreven door M.H. Benders. Ik ben gelukkig en ongedocumenteerd, dus ik weet niet wie MH Benders is. Misschien is het wel een pseudoniem. De wet van Kiers indachtig, begin ik voorzichtig te lezen. Want MH Benders ziet er zo uit:

dat haar!

Een lastig geval. Ik denk dat het een bewerkte foto is. Bij bestudering blijkt de afbeelding newlook.jpg te heten. Het haar van Anna Enquist, gok ik. Maar als we dat dan eens wegdenken? Dan valt in elk geval de volle, maar wat zuinige mond (MH lacht niet als het niet nodig is) op, en de onmodieuze bril die bij publikanten die graag voor vol worden aangezien (ik heb er zelf ook een) sinds jaar en dag erg in zwang is. Bart Chabot en Jack Nouws zijn er, in navolging van Elvis Costello en Woody Allen mee begonnen.  Niet veel later mocht je als brildrager alleen nog bij de VPRO werken als je in een degelijk hoornen montuur wilde investeren. Langzaamaan druppelde het onmodieuze montuur via de directie van de woningbouwvereniging door naar de Albert Cuyp en het brillenrek van Hans Anders. Een echt lullige bril was toen al nergens meer te koop. MH Benders en Marcus Maggi zijn daarvan de treurige slachtoffers. Daarenboven heeft Benders ook nog een geitensikje onder de kin.

“In the traditional taxonomy of facial hair, a goatee is a beard formed by a tuft of hair on the chin. The word probably comes from the tuft of hair seen on an adult goat.” (Wikipedium)

De goatee is een vorm van gezichtsbeharing die net als de hoornen bril bedoelt de artisticiteit van de drager te benadrukken. Op www.dekleinesik.nl (site van de dag!) zien we dat Jules Deelder, Tom Waits, Vondel en Frank Zappa zich op vergelijkbare wijze artistiek onderscheiden.

Blijven we zitten met dat haar. Wat waren Benders overwegingen om zijn originele haardracht voor de wereld te verbergen? Lijdt hij onder de ziekte van Wieringa - genoemd naar de Nederlandse schrijver Tommy W. die kortgeleden over zijn verdwenen haardos deze prachtige zinnen schreef:

“Nog eenmaal ging ik naar de kapper in de A-kerkstraat. Een bop-kapsel wilde ik. Dat zei ik tegen de kapper, een bop-kapsel. Die keek op mijn kruin en zei: ‘Hier valt weinig meer te boppen, meneer.” -

Heeft hij misschien dof en futloos haar? Of was hij in alle opzichten ingenomen met de foto (wilskracht! kin vooruit, geprononceerde wenkbrauwen) maar had hij een bad hair day?

Eigenlijk moet je dat, de universele wet van Kiers indachtig, allemaal weten, voordat je iets gaat lezen van MH Benders. Maar er stond een interview met Komrij op zijn site. Ik kon me niet beheersen.

Ingmar Heytze zegt over dit interview: “het zinnigste stuk dat ik dit jaar over poëzie heb gelezen.” Dat kan ik niet met hem eens zijn. Maar het is inderdaad een heel aardig interview, vooral door de antwoorden Komrij.

Ik weet te weinig (of liever gezegd helemaal niets) van de Pakistaanse of Zimbabwaanse poëzie om daar een sluitend antwoord op te geven, maar voor zover ik de poëzie ter wereld ken is dat lariekoek. Wat Nederland als specifieke bijdrage te bieden heeft wordt verwaarloosd en geminacht, en wat de Nederlandse dichters als hun internationale niveau beschouwen is doorgaans epigonisme, mimicry en mosterd na de maaltijd.

We gaan hem in de gaten houden, die Benders, die zichzelf kandidaat heeft gesteld voor het dichterschap des Vaderlands (2014) en de afschaffing van Poetry International op zijn programma heeft gezet. Maar die kwestie met dat haar blijft staan. En hij moet geen ‘verwoest’ schrijven als hij ‘verwoed’ bedoelt. 2014 is nog ver.

De woordsoep nieuwsbrieven 26 + 27 (13 / 14 mei 2007) gingen over Ikea.  

“Bedenk eens wat er gebeurt als je op een feestje ineens met iemand aan de praat raakt die ook een Myrebrö-bank heeft. Die net als jij weet dat een Billy niet mooi maar wel heel functioneel is. Die ook van het zompige en koude sponsbrood houdt dat naast de Zweedse gehaktballetjes wordt geserveerd.”

Er kwamen ongewoon veel reacties op deze coming out. Koos D. (wiens volledige achternaam ‘Dijksterhuis’ luidt, maar ik mag Koos D. zeggen) mailde me een gedicht van Frank van Pamelen, getiteld ‘Ikea’: (dat ik voor deze gelegenheid jat van poëzierapport.blogspot.com)

Ikea

Bonde, Balder, Björken, Billy, Gunntorp, Ribba. Dokument,
Tjabba, Jutta, Mäkta, Nyland, Prägel, Dirigent,
Fjeldal. Knut, Rektangel, Stave, Lagfors, Leksvik, Lillberg,
Lack, Klyka, Klitten, Klubbo, Klave, Klappa, Klippa, Klunsa,
Klack, Arstid, Öresund, Jakt, Jekke, Dalby, Wicke, Reba,
Läns, Flimrick, Flatdal, Flöte, Flekke, Flit, Flax, Fluffig,
Flygge, Fläns.

(Dit sonnet is nog niet klaar. Zet het zelf maar in elkaar.) 

Briljant, punt.

 Afgelopen zaterdag kocht ik met mijn zoontjes 2x Minnen, 1x Minnen Fackla en 1 x Spöka. Voor appeltaart, fruitsalade, appelsap, koffie en onbeperkt cola hijsen rekende ik € 5,75 af. Geluk hoeft niet duur te zijn. Als ik bij Ikea ben, pak ik altijd even een Zweeds boek uit de kast. ‘Men Kära Adamsson’, bijvoorbeeld van Olle Länsberg. Daar staan er dan tien van in een rijtje en hoewel ik die Länsberg helemaal niet ken (laat staan zijn positie in de Zweedse literaire hiërarchie), overvalt me een gevoel van plaatsvervangend heimwee. Nou wonen er wel een paar Zweden in Nederland (ik ken er precies 1), maar de kans dat die bij Ikea op hun gemak Olle Länsberg gaan zitten lezen in een Myrebrö, lijkt me verwaarloosbaar. Zou Olle zelf wel weten dat hij hier staat?, denk je dan.

In Nederland krijg je 1 keer een briefje van je uitgever met de mededeling dat ze de hele zooi gaan verramsjen en dat je voor 20% van de winkelprijs de resten op mag kopen. Maar daarna zie je ze tenminste nog terug bij De Slegte, of bij zo’n ordinaire boekenkiloknaller tussen Titfucking Titans en Borduren kan iedereen.

Ik heb een voorstel. U schrijft ook. U krijgt afhankelijk van de goede wil van de uitgever 5 of 10 presentexemplaren. Daarvan geeft u er een aan uw moeder, een aan iemand die op dat moment nog een goede vriend lijkt, een aan uw schoonvader en de rest gaat mee met vage hufters die te besodemieterd waren om uw boek te kopen.

Dat kan beter! Laten we Olle Länsberg en zijn Zweedse collega’s verrassen. Lever uw boek in bij de klantenservice van Ikea en eis dat die Kära Adamsson retour stuurt aan zijn uitgever. Ikea Nederland krijgt er een kast vol puike literatuur terug en Olle krijgt de gelegenheid zijn boeken in Zweedse aarde te ruste te leggen. In het onwaarschijnlijke geval dat u zelf nog geen boek heeft geschreven, kunt u ook een boek - dat u toch niet meer terug durft te geven aan de rechtmatige eigenaar - bij de klantenservice van Ikea afgeven. (Dat geldt overigens niet voor mijn gesigneerde exemplaar van de Butcher Boy, Rebekka.)

Please help Olle Länsberg back home!

We halen oom Max nog maar eens van stal. Er gaan weinig dagen voorbij, waarop me niet een van zijn briljante vragen door de kop spookt. ‘Hebt u met vrouwen te doen?’ (1) en (2) ‘Waarom? (Waarom niet?’) blijven in hun eenvoud de geweldigste, direct gevolgd door ‘Welke hoop heeft u opgegeven?’

Nu de recessie langzaam in een depressie lijkt te verkeren, blijken in zijn 40-jaar oude vragenlijst over geld, nog opmerkelijk veel actuele vragen te staan:

5. Hoeveel geld zou u willen bezitten?

10. Bent u een spaarder? En zo ja:

11. Kunt u verklaren waarom de staatsbank bepaalt hoeveel het geld waard is dat u als loon hebt ontvangen en gespaard, en ten gunste van wie uw spaargeld plotseling in het niet oplossen?

13. Wat kost op het ogenblik een pakje boter?

15. Bent u bang voor de armen?

16. Waarom niet?

18. Wat doet u voor geld niet?

24. Als u niet uit vrije wil (zoals de heilige Franciscus), maar door omstandigheden nogmaals arm wordt: zou u dan ten aanzien van de rijken, na als een hunner hun denkwijze eenmaal te hebben leren kennen, nog zo verdraagzaam zijn als vroeger, weerloos door respect?

Dat laatste begrijp ik niet helemaal. ‘wehrlos durch respekt’ staat er in het Duits. Meestal hoef je niks te interpreteren bij Frisch en daar hou ik wel van. Maar hier ontkom je er niet aan. Ik denk dat hij bedoelt: denk je dat je je kunt schikken in een ondergeschikte rol als (nieuwe) arme? Of heb je in de hogere kringen, waarin je je een tijd mocht bewegen, gezien dat de rijken net zo’n armoedig bestaan leiden als jij vroeger en wordt het daardoor moeilijker respect op te brengen voor de vermogende klasse?

Ik zou graag genoeg geld hebben om een huis te kopen met een geluidsdichte werkkamer. Ik ben geen spaarder. Ik weet niet hoeveel een pakje boter kost. Ik ben niet bang voor de armen, maar ik sluit niet uit dat ik daar over twee jaar anders over denk. Er zijn heel veel dingen die ik niet voor geld zou doen. Nog niet. Ik fiets op zondag wel eens door de PC Hooftstraat. Het lijkt me sterk dat ik ooit leer respect leer op te brengen voor het daar winkelend publiek. Wel verheug ik me op de verhalen van de gevallen engeltjes die hun Vuitton-petjes, Cartiers en Porsches Cayenne naar de lommerd moeten brengen. Zo ben ik dan ook weer wel.

Weet u wat ik ook zo mooi vind? Dat Frisch een Zwitser was. Een Zwitser!

p.s. Het is ook weer fijnemans bij Paul Sebes vanochtend: ‘Probeer jezelf te zijn. Wees jezelf in je proza en blijf ook dicht bij jezelf, zeker in je eerste boek’. Moet je toch denken aan de Genestet: ‘Wees u-zelf!’ zei ik tot iemand; / Maar hij kon niet: hij was / niemand’

Juffrouw van Genne. 1971. Jetses. Altijd de kastanjeboom. Vuur. Weide. Bok. Schapen.

Er zijn drie mogelijkheden.

1. U weet niet wie Jimmy Breslin is (de waarschijnlijkste)

2. U heeft zijn naam weleens gehoord, maar weet niet meer in welk verband (niet onmogelijk)

3. U weet wie hij is en u heeft wel eens iets van hem gelezen.

Tot vanochtend hoorde ik tot categorie 2. Ik ken Breslin, omdat Jess, de vriend van Harry in ‘When Harry met Sally’ tegen Sally zegt:

“It’s like, whenever I read Jimmy Breslin,
it’s as if he’s leaving a wake-up call  for the City of New York.”

Het is de bedoeling dat Sally en Jess in deze scène aan elkaar gekoppeld worden. Dat wordt niks, want de dialoog eindigt met:

“Let’s just say I’m not
a big fan of Jimmy Breslin.”
- “Well, he’s the reason I became a writer,
but that’s not important.”

Ik heb eens iets vergelijkbaars meegemaakt in café De Smederij, waar iemand me probeerde uit te leggen waarom Kaplan zo’n goed boek was. Let’s just say I’m not a big fan of Leon de Winter.

Jimmy Breslin. In elkaar geslagen tot de dood er bijna op volgde door een maffiagoon in een restaurant van de Lucchese-family. Auteur van twintig en nog wat boeken over politiek, maffia, 11 september, religie. Pulitzer Prize for commentary. In 1986 veroordeeld tot twee weken onbetaald verlof, omdat hij een vrouwelijke Aziatische collega voor ’slant-eyed cunt’ had uitgescholden. Niet per se daarom een man van wie je graag eens wat zou lezen. Dat kan. Zijn beroemdste column staat op de site van America’s most hallowed ground. Over de grafdelver die het graf voor JF Kennedy groef.

En nog iets: Paul Sebes, makelaar in literair talent, Lauriergracht 37, vertelt sinds gisteren in een dagelijkse column in de Volkskrant hoe u zelf schrijver kunt worden. “Tip 2: ontdek je innerlijke noodzaak” Het is veel eenvoudiger dan je denkt: “Zodra je je bewust bent van je eigen karakter, kun je ook schrijven naar je eigen karakter. En als je schrijft naar je eigen karakter en je verhaal voortkomt uit een innerlijke noodzaak die zich ook nog vertaalt in een goed verhaal, dan pas wordt het werk authentiek en zullen mensen het graag lezen.” Begrijp jij dat, vroeg Bavink, van die innerlijke noodzaak?’ Ik haalde mijn schouders op. ‘Wat zou dat voor ‘n vent zijn die dat artikel geschreven heeft? Heb jij eigen karakter, Koekebakker?’

When Harry met Sally in de Nederlandse versie, ‘Toen Teun (Waldemar Torenstra) Greetje (Carice van Houten) tegenkwam

Teun: Paul Sebes is de wekdienst van literair Nederland.

Greetje: Laat ik het zo zeggen: ik ben geen groot fan van Paul Sebes

Teun: Hij is de reden waarom ik schrijver ben geworden, maar dat is niet belangrijk.

Kasper Peters ken ik nog wel. Hij was straathoekwerker in Groningen en trad wel eens op op de avonden van het onvolprezen ‘Gratis Literair Blaadje’, een fijn pretentieloos, gevouwen A3-tje met min of meer literaire teksten. Peters trok mijn aandacht door de frictieloze scabreuze gedichten die hij op zulke avonden voorlas. Die schreef hij samen met zijn vader. Zulke teksten hebben mijn warme belangstelling. Altijd al gehad. Ik herinner me een zin (uit het hoofd, misschien was het anders) ‘Hoe moet ik ooit dit vrouwmassief bestijgen?’ Goeie zin, al is het origineel misschien nog beter. Hij heeft een (nieuwe?) bundel en die heet ‘kanaalkoorts’. Op TV-Drenthe legt hij uit hoe hij aan die titel komt. Zijn uitleg is een stuk poëtischer dan de wat horkerige omschrijving in de Dikke Digitale:

“algemene geïrriteerdheid bij zeelui die, met hun schip al in het Kanaal, nog maar enkele tijd van huis verwijderd zijn”

Zo oprecht blij met zijn (nieuwe?) bundel! Je kunt stiekem alvast meelezen met de dichtregels die door het beeld glijden. ‘Slenter over de kikkersteeg / verleg een mierenroute /op het grasveld van mijn ouders”. (…) Mijn moeder met de pruimentaart / de wandeling door het bos / voor mij staat binnenkort een vrouw / Ze bijt mijn neus, likt mijn wang // Net als toen op de Liepnitzszee waar je / metersdiep het water in kon kijken’

Dat belooft wel wat, dacht ik.

De film American beauty begint met een scene waarin Kevin Spacey zich onder de douche staat af te trekken. De kijker hoort de stem van Lester Burnham, het hoofdpersonage, zeggen: ‘kijk mij nou eens: ik sta me af te trekken terwijl ik naar country luister. Toen ik nog op school zat, haatte ik zulke troep. Het gekke is: dit is voor mij het hoogtepunt van de dag. Vanaf hier gaat het alleen nog bergafwaarts.’

Ik vond het een mooie film, de openingsscene incluis. Maar ik herken me niet in deze scène. Als ik onder de douche vandaan kom, ligt de Volkskrant op de mat. Of andersom. En als ik Kader heb gelezen, verlang ik weer naar de douche of naar de nieuwe Kader. ‘Het leven is een aaneenschakeling van pleziertjes,’ zoals mijn oude vader altijd al zei.

Vandaag, 16 februari, kunnen we het douchen eigenlijk wel overslaan. Mirza opent met een beresterk:

‘Crisis, we horen het overal, elke avond zien we op tv serieuze heren het erover hebben, elke ochtend lezen we het in de krant en worden we er op straat, in de trein en in het vliegtuig op geattendeerd.’

(‘Ding dong. Dames en heren, reizigers die ons in Zwolle gaan verlaten, denkt u bij het verlaten van de trein nog even aan de crisis?

Krgght. This is your captain speaking. We vliegen op 30.000 foot hoogte. Als u links kijkt, ziet u de top van de Mont Blanc in diepe crisis gehuld.’)

Het kan niet anders of Abdolah heeft – naast Annie MG Schmidt en Rutger Kopland – ook nog de werken van dominee Gremdaat in zijn bagage. Want na de klassieke opening vervolgt ds. Mirza met de niet retorisch bedoelde vraag:

‘Wat moeten we in deze slechte economische tijden?’

Je veert op. Net je kleine kapitaal van Icesave terug en op de economiepagina en zelfs in de deftige avondkrant kunnen ze je niet zo snel vertellen wat je nou met je geldje moet. Maar meneer Kaktus weet het wel:

‘Anderen zeggen: we hebben het met z’n allen gedaan (sic!) en zijn daarom gezamenlijk verantwoordelijk. Stel dat dat laatste waar is, wat kunnen we dan doen om het tegen te houden? Het antwoord staat op een billboard langs de A50: ‘Stop de recessie! Koop!’

In werkelijkheid staat er: ‘stop de recessie! Koop een porsche // A50 afslag 18 Heteren’.

Omdat Kader zelf van de opbrengst van zijn meesterwerken een heel vlot autootje rijdt, is hij op hoge snelheid langs het billboard geflitst en is het geestige tweede deel van de oproep hem ontgaan. Geefnie-isnie-erg. Als hij de impliciete belofte maar nakomt de door hemzelf opgeworpen vraag te beantwoorden.

‘Wat moeten we in deze slechte economische tijden?’

Als de nood het hoogst is, is Mirzaman nabij! In de vijfde alinea al gaat de doos met chocolaatjes helemaal open:

‘Ik ken nog een wijsheid: ‘Recessie geeft de gelegenheid om op een andere manier te gaan denken. Verliezen is niet het einde van alles, maar het einde van een bepaalde manier van denken. Wie ergens valt, staat ergens anders weer op. Dat is de wet van het leven’.

En toen werd Kader ineens filosofisch. Ik heb niet zo lang geleden ontdekt dat je op www.tegelspreukmaker.nl je eigen spreuktegel kunt laten maken. De jarigen in mijn kennissenkring mogen zich alvast in hun handen wrijven. ‘Wie ergens valt, staat ergens anders weer op.’ Helaas heb ik veel zeikerds in mijn kennissenkring die zich dan weer gaan afvragen of dat wel zo is. Ten eerste valt er ook wel eens iemand die nooit meer opstaat (De dood! De Dood!), ten tweede valt er ook wel eens iemand (zelf gezien, gisteren nog) die op dezelfde plek weer opstaat en ten derde weten mijn zeikerige voetbalvrienden dat verliezen niet altijd het einde van een bepaalde manier van denken betekent. Als dat zo was, zou Duitsland in 2008 niet weer het EK hebben gewonnen.

We zijn pas op een derde van de column, maar het is nog lang niet op. Welnee! Het begint net. Kader trapt het pedaal van zijn Porsche nog eens lekker in:

“Ik weet dat velen miljoenen hebben verloren, dat er bedrijven failliet zijn gegaan en dat mensen werkloos zijn geworden. Maar een crisis hoort bij het leven en is als groente gezond voor de mens. (www.tegelspreukmaker.nl etc.).

Van het concert des levens krijgt niemand een program. Mijn oom Arie (1920) en tante Mar (1913!) gaan hun derde gezonde crisis in. Ik weet nu wat hun geheim is. Groente! Ik ben het trouwens nog eens oprecht met Kader eens ook. Een griepje zo nu en dan versterkt de weerstand, bij wijze van spreken. Maar als het waar is (en die geluiden hoor je toch ook wel) dat we afstevenen op een crisis naar het model van de Jaren Dertig, dan is ‘gezond’ misschien toch een beetje te positief gedacht. Vraag dat maar aan oom Arie en tante Mar.

We moeten verder. Ik sla een hele alinea over. We hoeven deze week niet voor elk dubbeltje te bukken. We parkeren de bolide en gaan winkelen met Kader:

“De C-1000-supermarkten worden per dag door duizenden bezocht, Albert Heijn is nog altijd overvol, in de Aldi (sic!) moet je soms twintig minuten in de rij staan, H&M is vol, in kledingwinkel Zara hebben de kassamedewerkers geen minuut rust en in de Bijenkorf koopt men vier, vijf zes artikelen tegelijk. En bij de Hema en de V&D is het gezelliger dan ooit.”

Te beginnen bij de laatste zin: dat geldt ook voor Kaders column. Ik kom nooit bij de Bijenkorf, H&M of V&D en van Zara heb ik zelfs nog nooit gehoord. Gelukkig heb ik Mirza. Ik hoef niks te missen. Je vraagt je wel af waar Kader de tijd vandaan haalt. De Koran vertalen, boodschappen doen bij de Aldi, Mirza schrijven, voorlezen in de Openbare Bibliotheek in Westervoort en tussendoor nog op het NOS-journaal vertellen dat je blij bent dat “Kader Abdollah de geschiedenis heeft meegemaakt”. Hij wel! denk je jaloers. Over die mensen die maar zo vier, vijf, zes artikelen tegelijk afrekenen bij de Bijenkorf kun je alleen je hoofd maar schudden. Ik moet toegeven dat ik mezelf er ook wel eens aan bezondig. Het gaat gewoon sneller dan ze een voor een af te rekenen, zo zei mij laatst een econoom.

Moedig voorwaarts:

‘Ik heb voor het eerst ook meegedaan met de massa; in korte tijd kocht ik een nieuwe laptop, een pak, een paar schoenen en een printer. Afgelopen zaterdag ging ik langs de autodealer om gewoon even te kijken.’

Let wel: in korte tijd. Niet allemaal tegelijk hoor. En voor het eerst. Kader is een zuinig mens. De twee tientjes die hij van de stichting Schrijver, School en Samenleving voor elk optreden in de Nederlandse bibliotheken krijgt, zijn in de loop van het afgelopen jaar aangegroeid tot een mooi kapitaaltje. Geen vetpot. Maar een paar nieuwe schoenen, dat kan er inmiddels wel van af. Zijn schaamte is oprecht en te prijzen: het is kuddegedrag waar je je als schrijver verre van moet houden. Als alle schrijvers zomaar – net als de massa – schoenen, printers, laptops, auto’s en pakken gingen kopen, wie moest dan al die mooie boeken schrijven? En je kan van Kader zeggen wat je wil, maar hij koopt ze tenminste niet met vier, vijf of zes tegelijk. En auto’s al helemaal niet. Want toen hij ‘om gewoon even te kijken’ bij de Porschedealer binnenliep, kwam niemand met z’n luie reet uit zijn stoel om Kader te helpen. En zo eindigt de meesterverteller deze aflevering van Mirza met de omineuze passage:

‘Pardon, heeft u misschien even tijd voor mij’, vroeg ik. Niemand had tijd.’

Ik weet niet wat u doet, maar ik ga eerst eens even lekker douchen.

13.45. Het is te veel vandaag. Luilekkerland. Geeft u mij nog een halfuur om me door de rijstebrijberg heen te vreten.

Wanhoop niet! Aflevering 6 van maandag Kaderdag is in de maak. Naar verwachting zal hij tegen 13.45 u. op deze site te lezen zijn.

Vennegoor

Het bleef spannend tot het laatste moment, maar met een overweldigende meerderheid van stemmen is Tomme (Thomas) Vennegoor verkozen tot dorpsdichter van Lathum. Wie de verkiezingen een beetje heeft gevolgd, weet inmiddels dat die niet helemaal zonder moddersmijten is verlopen. Maar in dorpshuis ‘De koele’ overheersten gevoelens van eendracht.

Lezers van de woordsoepnieuwsbrief ontvangen het uitgebreide verslag van de huldiging per e-mail. Kosteloos!

Naast zuivere kunst hangt in het vreemde gebouw ook veel toegepaste kunst. Dit kunstwerk heet ‘evacuatieplan’. Ik ben niet zo kapot van vormvaste poëzie. Eigenlijk vooral niet omdat de nieuwe lichting rijmpieten de vorm vaak niet beheerst. Dat rijmt en metrumt er lekker op los, totdat de vorm de inhoud te veel in de weg gaat zitten en dan beroept het zich maar op dichterlijke vrijheid. Make up your mind, denk je dan. ‘Evacuatieplan’ is een echt drs. P. woord. P (en Ivo de Wijs) zal je nooit betrappen op een onbedoeld haperende zin. Daarom geniet ik oprecht van P’s ollekbollekes in vrijplaats. Hoewel ik denk dat een alom gerespecteerde grijze eminentie eigenlijk geen podium nodig heb, dat de rubriek wel wat van zijn oorspronkelijke bedoeling begint af te drijven.

Deze hangt eronder. Voor etymologisch geinteresseerden: het metalen deel dat de spuitgast bij het blussen stevig in handen houdt, heet de lul. Degene die hem bestuurt heet oorspronkelijk de lullenman. Niet te verwarren met een ‘lulleman’, dat is volgens Van D. ‘een vervelende babbelaar’. Dan weet u weer eens wat.

De voortdurende drang tot vernieuwing (nu nog nieuwer!) van onderwijskundigen en sapfabrikanten is mij een levenslang doorn in het oog. Ik begin elke dag met een glas sap. Vroeger gebruikte je een schaar om een nieuw pak te openen. Tegenwoordig zit er een handig klepje op, waaronder een stuk plastic de toegang tot het product verspert. Als je aan dat stukje plastic trekt, scheurt het in 92,6% van de gevallen in tweeën, waarna bij het schenken twee of meer stralen onafhankelijk van elkaar hun weg in de wereld zoeken. Tenminste een van die stralen moet volgens de geldende natuurwetten buiten het beoogde glas eindigen.  Onnodige verspilling. Daar zou nog mee te leven zijn. Maar dat het sinaasappelsap van Appelsientje nu ook nog uitsluitend als ‘mild’ product verkrijgbaar is, is ronduit onverdraaglijk. Met Yoghurt is hetzelfde gebeurd. Kom nog eens om yoghurt die naar yoghurt smaakt. Waterige pseudo-gortepap zonder brokken, beter krijg je niet meer.

Olaf Tempelman schrijft in Cicero een stuk dat ik zelf had willen schrijven. Het gaat over een boek dat ‘Onze club gaat nooit verloren’ heet en de ondertitel ‘honderd jaar verenigingsleven’ draagt. Heerlijk citaat: zet drie Roemenen bij elkaar en aan het eind van de dag heb je vier politieke partijen. Zet drie Nederlanders bij elkaar en de uitkomst is een vereniging. De week erna komen die Nederlanders op hetzelfde tijdstip weer bijeen. Er zijn dan bitterballen bij. Iedereen heeft zijn contributie al betaald. Er is namelijk een penningmeester benoemd.’

Dat is in een notendop het verhaal van het cultblad ‘Schrijver en caravan’ dat halverwege de jaren negentig vanuit Groningen de wereld bestormde, maar halverwege de Afsluitdijk wegens plotseling succes om moest keren. Ik denk er de laatste dagen wel weer eens aan, omdat ik op aanraden van Paul Abels ‘Arcadia der poten’ heb besteld. Een boek over het literaire leven in Groningen na 1945. Contributie en bitterballen. Omdat ik als caravaneigenaar en liefhebber van clubjes van de partij was bij de oprichtingsvergadering in de Groningse Camphuysenstraat (Arcadia!), krijg ik wel eens een mailtje waarin een verzamelaar hengelt naar een exemplaar. Het kost me altijd al moeite genoeg om mijn eigen exemplaren te vinden, want dit is helaas een zeer realistische weergave van mijn archief:

Ik ben er toch maar weer eens ingedoken en ik vond - in plastic verpakt tegen de oprukkende zolderschimmels van vier adressen geleden - daadwerkelijk het archief S&C terug. (Voor de geinteresseerde: er zijn nog 4 exemplaren van nr. 4 en drie van nr. 3 in mijn bezit.) Er zat een briefje in van Arnon Grunberg, verzonden vanuit de Van Eeghenstraat (vanwege Tirza van Grote Literatuurhistorische waarde!) Maar ook een kartonnen kaartje met de tekst ‘uw ramen zijn gezeemd wil u dit even controleren’. En een samenvatting (in typoscript) van ‘wat de rol van literatuur kan zijn’ door JJ Oversteegen. Te veel om in een soepje te verwerken. Maar als voorschot op onze nieuwe rubriek ‘uit de grabbelton’, wil ik de liefhebber van woordsoep deze passage uit een kattebelletje van Bart FM Droog, (campagneleider van Tsead Bruinja, u weet nog wel) niet onthouden:

“Ik verwijt U geen respect te hebben voor de werkzaamheden van Rottend Staal. Ik heb U in het verleden al gezegd hoe essentieel begrippen als “respect” en “trots” voor mij en mijn collega’s zijn.”

U is de redactie van het kampeerblad. Let op de hoofdletters! Ik wil de postwet van 1864 niet verder overtreden. Maar gelooft u mij: dit is vintage Droog voor de échte verzamelaar. Op biedingen onder de tien pakjes AH-voetbalkaartjes (ongekreukt en nog in de verpakking) wordt niet gereageerd.

Ik kan soms erg terug verlangen naar Groningen. Als het koolzaad bloeit, als het flink gevroren heeft, als de suikerfabriek draait. Aan Schrijver en Caravan denk ik niet altijd met evenveel plezier terug. Dankzij Olaf Tempelman weet ik nu waarom. Er was wel bier en geschreeuw, soms ook gezang. Maar waar waren toch de bitterballen?

Voor de woordsoepsite heeft hij daadwerkelijk vijf pakjes Honig zachtjes aan de kook gebracht en er -dikwijls met gevaar voor eigen leven - de letters in laten zakken die deze pagina omlijsten. Robbie Mulders, damesheren. In de kranten vandaag staat een foto van Wouter Bos (He da man!) met een tekening van een bokshandschoen die de toren van Schiphol om mept. Op Youtube is de tekening te zien en het gesprek te volgen tussen de woordvoerder van het ontevreden luchtvaartpersoneel en onze minister van financiën. De ingelijste tekening die Bos krijgt overhandigd is van de hand van dezelfde R. ‘worteldrie.com’ Mulders. Daar zijn wij van de soep best een beetje trots op, al kan de vliegtaks wat ons betreft nog gerust een keertje of tien over de kop.

Uit het filmpje blijkt dat het lelijke woord ‘vliegtaks’ blijkt vervangen door het nog lelijker ‘tikketaks’. Quote van Bos: ‘Ik ben uw beste klant!’

Kop in de Volkskrant vanochtend:

‘Virtuoos op korthalsluit vindt diepte in diaspora’. Heel mooi!

Citaat: “Net als zijn Indiase pendant kent de afghaanse raga een metrumloos voorspel (shakl), gevolgd door ritmische delen met virtuoze improvisaties.” Hardop lezen en er de kop van Philip Freriks bijdenken.

Michael Zeeman. (Van wie je van alles kunt vinden, wat ik dan ook regelmatig doe: van alles vinden van Michael Zeeman) maar die toch altijd garant staat voor minstens 1 zin als deze:

“‘Heldhaftig’, ‘vastberaden’ en ‘barmhartig’, de Amsterdammers, maar liever niet jegens iemand die er opvattingen op nahoudt die zij niet delen.”

Jeroen Trommelen over Schiphol:

“De tariefverschillen tussen Europese luchthavens zijn aanzienlijk, maar vliegbelasting is niet de grootste kostenpost en de verschillen tussen de grote concurrenten blijven ongeveer even groot, zij het nu ten nadele van Schiphol.’ Stil lezen en er de kop van Manuel uit Fawlty Towers bijdenken. Daarna hardop ‘¿Que?’ zeggen.

Tot slot Max Pam die onze kroonprins citeert:

“Het was ook een onvergetelijke ervaring voor ons en je verbaast je soms door wat voor klein gat je toch relatief gemakkelijk kunt komen.” Niet aan seks denken, dat is banaal. Gewoon lezen wat er staat. Wanneer heeft u zich voor het laatst verbaasd over een klein gat waar u toch relatief gemakkelijk doorheen kon?

Ik krijg - ongevraagd, maar niet ongewenst - het tijdschrift ‘Met verve’ toegestuurd. Eerste indruk: mooi glimmend omslag, goeie foto’s, kundige eindredactie. (Streamer: ’schilderen is mijn grootste hobby’ ) Er staat ook zo’n rubriek in die je hebt in dit soort doelgroepbladen. Kent u wel: ‘het nachtkastje/ kruidenrekje / lekkerste plekje van…’. Hier gaat het over schilderen, dus hier heet het stuk  ’Boven de bank’. (Mooie vetlederen chesterfield, trouwens.) De geinterviewde heet Carolien Gehrels. Die ken ik wel, want ze woont ook in Amsterdam, waar ze cultuurwethouder is.

Citaat 1. “Amsterdam is natuurlijk een topstad als het gaat om cultuur.”

Citaat 2. ‘haar credo luidt dan ook: ‘het doel van de stad is vrijheid’.

Voor citaat 3 moet u deze afbeelding, afgedrukt in ‘Met verve’ eens op uw gemak bekijken. (Klik om te vergroten, en dan nog eens)

Vasalis werd bijna honderd jaar geleden in Den Haag geboren. Vandaar dat Roden (bij Norg) groots uitpakt ter gelegenheid van haar 100ste geboortedag. Ik moet altijd aan mijn vriend Jan denken als het over Vasalis gaat. Die moest voor zijn eindexamen het gedicht ‘De idioot in bad’ analyseren. Toen we vijftien jaar later samen door Mississippi reden, kende hij het nog steeds uit zijn hoofd. En terecht. Het is een prachtig gedicht, vooral het einde:

En elke week wordt hij opnieuw geboren
En wreed gescheiden van het veilig water-leven,
En elke week is hem het lot beschoren
Opnieuw een bange idioot te zijn gebleven.

Lees maar goed, dat gaat over u! (En over mij). Het doet ook denken aan Godverdomse dagen op een godverdomse bol, maar daar ga ik nu even niet verder op in.

Roden (tevens woonplaats van Hingstman, mijn voormalig APK-mannetje) heeft tal van feestelijkheden voor de overleden dichteres in petto. De onthulling van een plaquette met een (weer terecht) beroemd geworden dichtregel wordt verricht door wethouder Oeds Keizer (Bordewijk!). Aansluitend leest Elly de Waard een gedicht voor.

Via boekendingen.nl belanden we op dekrant-info.nl. Die weten er meer van:

“Op 21 februari staat er een Vasalis wandeling op het programma door het Natuurschoonbos, achter het huis waar Vasalis lange tijd heeft gewoond. Er zijn gedichten geselecteerd die qua inhoud passen in de omgeving. Op daarvoor geschikte plaatsen worden die gedichten voorgedragen. De werkgroep heeft best hoge verwachtingen van de Vasalis-dag. We merken dat het leeft en hopen dat zoveel mogelijk mensen op dit toch heel bijzondere evenement afkomen. Nu maar hopen dat het weer ook mee gaat werken.
Na de onthulling van het gedenkteken en de opening van de tentoonstelling in het Koetshuis, wordt er een poeziebuffet gehouden.”

de werkgroep

Drie hoeraatjes voor de Nederlandse Poëzie, zou je zeggen. Toch denk ik, in alle eerlijkheid: wat een armoe weer!Vooral als je leest dat er ook nog een werkgroep aan te pas is gekomen. Mensen die de poëzie een warm hart toedragen, dat geloof ik zo. Maar waarom moet alles toch altijd in zo’n vrolijke braderiesfeer worden gepresenteerd? Alsof het lezen van ‘De idioot in bad’ niet leuk genoeg is. Als de stichting citypromotion Roden toch zo graag wat meer op de kaart wil zetten, dan kunnen ze toch ook een woudvruchtenbuffet organiseren? Bos genoeg daar. Alleen inderdaad, ‘hopen dat het weer mee gaat werken.’

En dan nog wat: waarom staat Vasalis niet bij de dichters op de site van de KB? En Elly de Waard wel?